Tagarchief: raad036

De macht van de media

Van de lokale pers wordt verwacht dat er onafhankelijk verslag wordt gedaan van wat er zich op het stadhuis afspeelt. Dat lees ik in een bericht Werkrelatie ADW en wethouder ernstig verstoord op almeredezeweek.nl, gepubliceerd vóórdat wethouder Tjeerd Herrema gisteravond zijn ontslag indiende. Dat zinnetje intrigeert mij. Ik vraag me af wat de rol van ADW is (geweest).

Bericht ADW
In het bericht op almeredezeweek.nl staat dat een verslaggever van ADW maandagavond via Messenger een eenzijdig en zeer persoonlijk telefoontje van Herrema ontving waarin het niet tot een gesprek kwam. De journalist verbrak daarop geschrokken de verbinding. Eerder die week had de wethouder via Messenger ook al persoonlijke berichten verstuurd waar de verslaggever opheldering over had gevraagd, maar niet kreeg.
De verslaggever riep Herrema dinsdag opnieuw ter verantwoording over het eenzijdige telefoontje. Die kwam niet met excuses, maar reageerde onverschillig: ‘Hoop niet dat je rode oortjes hebt gekregen’. Dat was naar de mening van de redactie een intimiderende en onbetamelijke reactie. De krant stelt dat de werkrelatie ernstig verstoord is.
In hetzelfde bericht vermeldt almeredezeweek.nl dat Herrema vorig jaar in opspraak kwam nadat de website geenstijl.nl naar buiten bracht dat hij een aantal sekssites via zijn twitteraccount volgde.

De krant dient naar aanleiding van dit alles een klacht in bij burgemeester Franc Weerwind. De wethouder schakelt daarop onderzoeksbureau Hoffmann Bedrijfsrecherche in om onderzoek te laten doen naar zijn telefoon. Coalitiepartijen, uitgezonderd de PvdA, zeggen het vertrouwen in de wethouder op, die vervolgens zijn ontslag indient.

Rol ADW
De code voor de journalistiek, door het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren (2008) vermeldt dat de journalist geen misbruik maakt van zijn positie en bij het verzamelen, selecteren en bewerken van nieuws fair te werk gaat.
Heeft ADW gehandeld conform deze uitgangspunten?
Stel dat dit alles een ‘gewone’ burger was overkomen, had ADW dan ook bericht hierover? Dat betwijfel ik. Er was dan heel wat meer inspanning nodig geweest om het voorval aan de grote klok te hangen. Zou ADW er dan ook voor gekozen hebben om niet eerst de resultaten van het onderzoek af te wachten, maar toch alvast te publiceren? ADW vermeldt dat Herrema een aantal sekssites via zijn twitteraccount volgde. Wat is eigenlijk de relevantie van deze informatie? Waarom wordt dit expliciet vermeld?

Achter de schermen
Wat ik gezien heb tijdens de gemeenteraadsvergaderingen is dat politici en journalisten tijdens de pauzes vaak met elkaar in gesprek raakten. Die gesprekken zagen er – vanaf een afstand bekeken – ontspannen en gemoedelijk uit. Ik was zelf niet betrokken bij die gesprekken en weet niet wat er besproken werd. Ik geef een impressie van de sfeer.
Zelf ben ik geen voorstander van nauw contact met politici tijdens de gemeenteraadsvergaderingen. Ik ben bang dat het mijn journalistieke onafhankelijkheid in de weg staat. Politici zoeken niet voor niets contact met journalisten, er spelen altijd belangen. Ze willen een zo gunstig mogelijk beeld van zichzelf creëren in de media en proberen je toch te beïnvloeden. Aan de andere kant hebben journalisten politici nodig om informatie boven tafel te krijgen. En zo ontstaat er een situatie waarin wederzijds afgetast wordt: hoever kan ik gaan. Hoe kan ik de ander het beste informatie ontfutselen en hoe kan ik de ander het beste bespelen.
Zou het kunnen dat de verslaggever van ADW toch té dichtbij is gekomen?
Ik denk dat deze situatie complexer is dan op het eerste gezicht lijkt. Wat zich echt heeft afgespeeld en hoe het zover heeft kunnen komen wordt waarschijnlijk niet openbaar. Stel dat andere politici Herrema wilden lozen en daarvoor ADW benaderd hebben? Geen irreële gedachte, zeker niet als zelfs mijn 18-jarige dochter opmerkt dat die wethouder er misschien wel ‘ingeluisd is’.

Fractie Hengstman en PVV willen aanbestedingsprocedure Floriade opschorten

Het college is per 1 december 2017 met een aanbestedingsprocedure voor de Floriade in Almere gestart. Deze procedure is erop gericht het evenement Floriade en de ontwikkeling van de wijk te integreren. Rutger Hengstman (eenmansfractie Hengstman) vindt dat de raad zich eerst moet uitspreken over deze integratie. Daarom heeft hij een motie ingediend waarin hij het college verzoekt om de aanbestedingsprocedure op te schorten en eerst door de raad een ontwikkelingsplan en een financieel kader te laten vaststellen. Deze motie wordt donderdagavond 25 januari besproken.

Hengstman wijst erop dat er onduidelijkheid is over de speelruimte van de raad en over welk juridisch recht de winnende marktpartij verkrijgt die de aanbesteding wint. Toon van Dijk (PVV) heeft de motie mede ondertekend. ‘Wij praten over een conceptontwikkelingsplan dat, naar zeggen van de wethouder, op allerlei punten nog bijgestuurd kan worden. Maar volgens professor Arjan Bregman staat de raad, op het moment dat aanbesteed wordt, buitenspel’, zegt Van Dijk (PVV). Volgens hem is er voor de partijen pas duidelijkheid als er een definitief ontwikkelingsplan is. Daarna dient er begonnen te worden met een aanbestedingsprocedure. Het plan maakt dan deel uit van de aanbesteding. ‘Waarschijnlijk hebben marktpartijen achter de schermen de garantie van de wethouder gekregen dat er niets meer aan het plan zal veranderen’, aldus de PVV’er.

Voor- en tegenstanders
AP/OPA en SP steunen de motie. De overige partijen niet.
Jan Lems (D66) vindt het juist goed dat marktpartijen intensief betrokken worden om tot het ontwikkelingsplan te komen. Miranda Joziasse (VVD) is groot voorstander van het betrekken van de markt bij het evenement en de woonwijk. ‘Wij willen dat de risico’s gespreid worden en dat de gemeente die niet alleen draagt’, zegt zij. Johan van der Kroef (CDA) vindt dat je dit project als gemeente niet alleen moet doen. Hij is blij dat ‘veel marktpartijen bereid zijn om veel mee te denken’. De ChristenUnie deelt veel van de overwegingen in de motie, maar hoopt dat na de verkiezingen in de nieuwe raad een nieuw besluitvormingsmoment gecreëerd wordt. ‘Met die extra waarborg in het proces is de kou voldoende uit de lucht en zullen we de motie niet steunen’, legt Marcel Benard uit. Ook PvdA en Leefbaar Almere zijn geen voorstander.

Tijdspanne
Volgens wethouder Tjeerd Herrema vragen de marktpartijen om duidelijkheid. ‘Schorsen betekent een tijdspanne ertussen zetten. Stoppen heeft nog meer consequenties’, zegt hij.
‘De wethouder maakt ons nu het verwijt dat schorsing de boel in de war stuurt. Maar het college heeft zelf de mogelijkheid gecreëerd om op te schorten’, reageert Van Dijk oplettend.
‘Dat wil niet zeggen dat dit in deze fase ook moet gebeuren’, antwoordt de wethouder. ‘Je geeft daarmee een ander signaal naar de markt. Het betekent vertraging en dat brengt nieuwe risico’s met zich mee. Dat is een afweging die u moet maken.’

Volgende week stemt de raad over de motie.

Gang van zaken rondom Europese aanbestedingsprocedure Floriade

Donderdagavond 21 december gaat het tijdens de Politieke Markt in Almere over de keuzes die het College heeft gemaakt wat betreft de Floriade. Keuzes die risico’s met zich meebrengen. Zo is het College per 1 december begonnen met een Europese aanbestedingsprocedure om één marktpartij te selecteren (of een combinatie van marktpartijen) om het Floriadeterrein te ontwikkelen. De *volggroep heeft hierover bij professor Arjan Bregman advies gevraagd. Dat advies wordt vanavond besproken.

Volgens Bregman is deze aanbestedingsprocedure relatief nieuw in Nederland en nog niet eerder toegepast in Almere. “Misschien gaat het goed, maar er bestaat weinig ervaring mee”, aldus Bregman. “Je gaat iets ingewikkelds doen. Dat vergt van alle betrokkenen om zorgvuldig met voldoende expertise dat traject te doorlopen. Het zou ook kunnen dat deze procedure juist goed werkt.” Op de vraag van de SP of Bregman inschat dat er medio 2018 nog voldoende mogelijkheden voor de raad zijn om bij te sturen, antwoordt hij dat “het zou kunnen zijn dat sturing op het ontwikkelingsplan door de raad niet meer zou kunnen plaatsvinden”…

“Consultatie raad levert niet zoveel op”
Wethouder Mark Pol legt uit dat het college niet “over een nacht ijs is gegaan”. Al in 2012 lag er het plan om een wijk te ontwikkelen, waarbij het evenement Floriade gebruikt zou worden als een mooie kans. “Vervolgens liep de vastgoedsector vast”, zegt Pol. “Nu is er in die sector weer wat geld te verdienen en zien we kansen om het oorspronkelijke plan wel te verzilveren.” Pol vertelt dat de ambities voor het evenement Floriade en de stadwijk Floriade hoog zijn. “We hebben gezegd: zorg dat de markt aanhaakt. De markt blijkt inderdaad interesse te hebben.” Volgens de wethouder heeft de raad al veel zaken vastgesteld, zoals het masterplan in 2015, het bestemmingsplan en de gebiedsvisie. “Dat zijn de kaders waarmee we de Floriadewijk gaan ontwikkelen. Er is ook gesproken over een ontwikkelingsplan en over een no-go moment. Als college zijn we na 5 juni tot de conclusie gekomen dat het raadzaam is om éérst een marktconsultatie te doen, om te onderzoeken of er überhaupt partijen zijn die belangstelling hebben. Het ontwikkelingsplan werd toen opgeschoven en in het najaar hebben we de nieuwe inzichten met de raad gedeeld.” Pol vertelt dat de besluitvorming “is geknipt, zodat er op 1 december gestart zou kunnen worden met de aanbestedingsprocedure”. “Eerder had het college het voornemen om de marktconsultatie nog in te bouwen. Gedurende dat proces hebben we geconstateerd dat het aanhouden van het juiste tempo in de besluitvorming belangrijk is”, aldus de wethouder. “Gebruikmakend van het collegemandaat hebben we toen besloten de raad niet te consulteren omdat dit niet zoveel zou opleveren, maar wel aan te geven op welk moment de raad nog inhoudelijk kan bijsturen.”

Proces
Pol legt uit dat marktpartijen zich in fase 1 kunnen aanmelden. Er worden drie partijen geselecteerd, die financieel daadkrachtig en onderlegd zijn om deze materie aan te kunnen. “We kijken nog niet naar inhoudelijke plannen, het gaat puur om competenties”, vertelt Pol. De drie partijen wordt gevraagd om in maart hun plannen van aanpak te maken en te presenteren. In mei wordt een partij geselecteerd waarmee uiteindelijk de onderhandeling gestart wordt. Daarna wordt door de raad het ontwikkelingsplan vastgesteld.
Pol meent dat op deze manier getracht is een traject te starten dat leidt tot zorgvuldige besluitvorming.

Wel of geen besluit?
Rutger Hengstman (oud VVD’er) vraagt waarom dit alles niet eerst aan de raad is voorgelegd. Volgens Miranda Joziasse (VVD) is dit wel gebeurd. Zij zegt dat Hengstman kennelijk een aantal besprekingen gemist heeft. De VVD heeft het College aangemoedigd om tot een aanbesteding over te gaan. Hengstman houdt echter vol dat er geen echt besluit over genomen is. Marcel Benard (ChristenUnie) verbaast zich over de houding van Joziasse. “Alsof het allemaal gesneden koek is!”, merkt hij op. Volgens hem is op 5 oktober wél stilgestaan bij de vraag of er een marktconsultatie zou moeten komen, maar is er géén uitspraak geweest. Hengstman laat weten te overwegen een motie in te dienen om de Europese aanbesteding in te trekken. Hij verwijst naar de windmolens langs A27. “Die kwamen ook niet meer langs de raad”, besluit hij.

 

*De volggroep Floriade heeft de opdracht het project Floriade proactief en kritisch te volgen. Leidend daarbij is of het project Floriade wordt uitgevoerd binnen de door de gemeenteraad gestelde kaders. De raad wordt zo in staat gesteld om zijn controlerende taak optimaal uit te voeren en om tijdig te signaleren wanneer bijsturing gewenst is. De Volggroep bestaat uit de voorzitter Jessica Kips (GroenLinks), Marcel Benard (ChristenUnie), Michaël Busby (D66), René Dekker (AP/OPA), Rutger Hengstman, (VVD), Ciska van Rijn (PvdA) en Linda Baan, ambtelijk ondersteuner.

Wethouder Herrema heeft goede hoop dat de markt investeert in de Floriade

“De volgende stap is dat marktpartijen risicodragend willen investeren in de Floriade. Ik heb goede hoop”, zegt wethouder Tjeerd Herrema tijdens de bespreking van de Voortgangsrapportage Floriade op donderdagavond 5 oktober in het stadhuis in Almere. Hij refereert aan de openbare marktconsultatie die onlangs geweest is, waarbij 28 bedrijven plannen hebben ingediend.
Net als de meeste raadsleden is de wethouder optimistisch over de voortgang van de Floriade die in 2022 in Almere zal plaatsvinden. De provinciale bijdrage is al voor meer dan de helft geregeld en het probleem met camping Waterhout is opgelost; de camping verhuist naar het Schateiland in Noorderplassen. “Dat waren essentiële dingen in de risicoreservering. Er zijn forse stappen gezet om het mogelijk te maken om voortgang te kunnen maken”, vertelt Herrema. Wel geeft hij toe dat bewoners nog te weinig zijn geïnformeerd. “Ze maken zich zorgen over de kosten. Dat is logisch, het is ook een zorg die wij hebben. En ze maken zich zorgen over het groen. Als het onderhoud minder wordt, raakt dat de inwoners van Almere in hun ziel. We moeten daar meer zorg aan besteden. Dat is een belangrijke boodschap naar het college en de politiek partijen.”

Onderzoek PVV
PVV en AP/OPA zijn kritisch. Omdat de raad eerder heeft aangegeven geen behoefte te hebben aan een onderzoek naar wat het kost als er gestopt wordt met de Floriade, heeft de PVV het initiatief genomen om een dergelijk onderzoek zelf te laten uitvoeren en te betalen. Volgens Toon van Dijk, fractievoorzitter van de PVV, gaat het om “een redelijk omvangrijk onderzoek, dat rond december zal plaatsvinden”. Van Dijk benadrukt dat de PVV op die manier Almere wil behoeden voor een enorme financiële ramp. Rene Dekker (AP/OPA) heeft bij het lezen van de Voortgangsrapportage de indruk dat het eigenlijk meer gaat over mijlpalen die in de komende maanden behaald moeten worden. “Wat is er nou daadwerkelijk gebeurd?”, vraagt Dekker zich hardop af. “Er zijn inhoudelijke stappen gemaakt en er is een zelfstandige programmaorganisatie gekomen. Die was hard nodig, maar kost ook veel geld.”
Willy-Anne van der Heijden (GroenLinks) signaleert dat “zoetjesaan externe partijen komen”. Jan Lems (D66) krijgt het gevoel “goed op stoom te komen”. Ook Miranda Joziasse (VVD) vindt dat afgelopen maanden flinke stappen zijn gezet. Volgens haar zijn in de Voortgangsrapportage de onderdelen die op het kritieke pad liggen goed benoemd. PvdA en CDA zijn eveneens content. Johan van der Kroef (CDA) hoopt dat het verhaal dat vanavond verteld is, ook goed in beeld wordt gebracht voor de burgers. Hij doelt daarmee op de presentaties van Jannewietske de Vries, Niek Roozen, Bert Gijsberts en Ellen van Oosterhout aan het begin van de bijeenkomst. Ze werden uitgenodigd door de Volggroep Floriade, die de opdracht heeft om de Floriade kritisch te volgen.

Enthousiasme
Jannewietske de Vries is als directeur van de Floriade BV verantwoordelijk voor de organisatie van de wereldtuinbouwtentoonstelling. Zij vertelt dat Jakarta, Beijing en Shanghai er in 2022 bij zullen zijn. Deze wereldsteden tonen dan hun groene oplossingen voor de toekomst. Verder worden marktpartijen opgezocht en wordt hen gevraagd om met initiatieven te komen. Ook is er een raad van commissarissen aangesteld onder voorzitterschap van Tjibbe Joustra. Wekelijks vindt er afstemming tussen de Floriade BV en de gemeente plaats.
Landschapsarchitect Niek Roozen zegt met bomenkwekers in overleg te zijn om het assortiment te bepalen voor het arboretum. Het arboretum, een verzameling van bomen, planten en bloemen, wordt het hart van de Floriade. Er is inmiddels een verzoek ingediend om dit arboretum als een botanische tuin te zien.
Bert Gijsberts, programmamanager van de Floriade Businessclub, is bezig om zoveel mogelijk ondernemers uit de regio aan de Floriade te binden. Iedere ondernemer betaalt eenmalig 2022 euro. “We willen vooral betrokken ondernemers hebben bij de Business Club. Op dit moment gaan we richting de honderd”, vertelt Gijsberts.
Volgens Ellen van Oosterhout, coördinator van de vrijwilligers, zijn de vrijwilligers het hart van een organisatie. Ze heeft het liever niet over vrijwilligers, maar over betrokken bewoners. “Het gaat erom ze te binden en te boeien. Daarom staan we op evenementen in de stad en vertel ik zelf overal het verhaal van de Floriade”, zegt Van Oosterhout. Inmiddels zijn er al ongeveer tachtig vrijwilligers geworven.

Alle sprekers zijn enthousiast en betrokken. Wanneer ik Gijsberts in het weekend een tweet stuur met de vraag welke bedrijven zich al gecommitteerd hebben aan de Businessclub Floriade, krijg ik direct antwoord. Hij verwijst mij naar de memberlist op de floriadebusinessclub.nl. Daar vind ik 77 members, onder meer Rodi Media, Dura Vermeer, Almere City Marketing, Aeres MBO Almere, Flevo Makelaars, Huyskweker Almere, Tomingroep, Plant Health Culture, Big Data Value Center en… Haddock Watersport
Haddock Watersport is member van de Floriade Businessclub? Juist nu? Het moment waarop vanwege de Floriade een geschil met de gemeente waarschijnlijk voor de rechter wordt uitgevochten…

 

Waar blijft het gesprek over de Floriade?

De gemeente Almere heeft een onderzoek laten uitvoeren naar de mening van het publiek over de Floriade, die in 2022 in Almere zal plaatsvinden. Ruim 2500 inwoners hebben deelgenomen aan de online enquête. De meerderheid is niet positief over de Floriade: ongeveer 85% heeft zorgen over de organisatie van de Floriade. De meest genoemde zorg is hoeveel geld de Floriade kost. Volgens verantwoordelijk wethouder Tjeerd Herrema “horen mensen veel verhalen over de kosten, en maken ze zich zorgen over het groen en de stad, terwijl de Floriade juist daarvoor bedoeld is”.
Bijzonder hoe Herrema de uitkomsten van de enquête framet. Terwijl de meerderheid zegt zich zorgen te maken over geld, zegt Herrema dat de inwoners zich zorgen maken over het groen en de stad. Zorgen over geld hebben echter een andere lading dan zorgen over het groen of de stad. Geld heeft een andere betekenis. Veel geld geeft veel opties, een gebrek aan geld ontneemt vrijheid. Geldzorgen geven stress, je voelt je kwetsbaar en je lijkt geen controle te hebben over je leven.
Neemt Herrema de zorgen van bewoners eigenlijk wel serieus?
Dat zou hij wel moeten doen, want de inwoners van Almere zijn belangrijke stakeholders; Herrema heeft hen nodig voor het realiseren van de Floriade. Hij zou moeten bouwen aan vertrouwen. Daar hoort investeren in relaties en het organiseren van een dialoog bij. Oók met de kritische burgers. In de lokale krant AlmereDEZEWEEK zegt Herrema dat uit het onderzoek blijkt dat mensen positiever over de Floriade gaan denken als ze beter geïnformeerd zijn. Volgens hem moet de communicatie echt op orde komen. Wat Herrema precies daarmee bedoelt, weet ik niet. Wat ik wel weet is dat als er maatschappelijke weerstand optreedt, het tijd is om een dialoog te starten. Een dialoog waarin verwachtingen, ideeën en perspectieven worden uitgewisseld en waarin wederzijds voordeel centraal staat. Een dialoog die er al vanaf het begin had moeten zijn. Meepraten en meebeslissen over de Floriade, wel/niet betaald door de markt of bewoners, welke locatie…
Tijd voor actie!

Mag Leefbaar Almere zelf nadenken of zit de partij vast aan het coalitiestandpunt?

Voordat op donderdagavond 6 juli het bestemmingsplan Almere Centrum Weerwater-Floriade in de gemeenteraad besproken wordt, komen eerst drie insprekers aan het woord.

Zorgen van burgers
Volgens mevrouw Van Stel maken de inwoners van Almere zich ernstige zorgen over de financiële consequenties van het hele project Floriade. Er worden miljoenen uitgegeven, terwijl er zwaar bezuinigd wordt op andere zaken. Ger-Jan Mensink vindt dat gedane beloftes voortdurend geschonden worden door wethouder Herrema. Zo is er bijvoorbeeld weinig terechtgekomen van de groene bufferzone voor Filmwijk. Anton Contant spreekt zijn bezorgdheid uit over de financiën, de kaalslag, de bouwput en de democratische inbedding van het Floriade-project. Hij roept de raad op om bedacht te zijn op meer aanvragen voor extra geld van het college en deze aanvragen zeer kritisch te beoordelen.

Coalitie is positief
Met name de coalitiepartijen D66, PvdA, CDA, VVD en Leefbaar Almere zijn positief over het bestemmingsplan. Johan van der Kroef (CDA) vindt het goed leesbaar. Hij is blij met het plan én met de grote betrokkenheid van de bewoners. Willy-Anne van der Heijden van GroenLinks merkt op dat het wel erg veel pagina’s waren die in twee weken tijd gelezen moesten worden. Zij is echter tevreden met de zienswijzen die door burgers zijn ingediend. John van der Pauw (PvdA) signaleert dat een deel van de zienswijzen verwerkt is, waardoor het bestemmingsplan aan kwaliteit gewonnen heeft. Ook Miranda Joziasse (VVD) ziet dat in het plan aan een aantal zorgen van bewoners tegemoet gekomen is. Zo wordt bijvoorbeeld het oerbos niet bebouwd en blijft de oostelijke rand van het gebied groen. Marco de Kat (Leefbaar Almere) stemt in met hetgeen de VVD zegt. “Het is nu vooral aan de markt”, zegt hij. “Mag Leefbaar zelf nadenken of zit de partij vast aan het coalitiestandpunt?”, vraagt Chris Jansen (PVV). Volgens Jansen is de Floriade alleen maar interessant voor “de vriendjes die hier aan gaan verdienen”. “Het is schandelijk dat u op deze wijze dit soort bedenkingen aan deze mensen toedicht”, antwoordt Jan Lems (D66). Maar Jansen is onverstoorbaar; hij vindt het bestemmingsplan inhoudelijk “waanzinnig slecht”. Wethouder Herrema betreurt het dat de PVV een karikatuur neerzet. “Ik constateer dat er bij de raad draagvlak is. U bent ook deel van de raad”, zegt hij tegen Jansen. Voor Ans Desumma (SP) is het niet duidelijk of de geluidswal door Rijkswaterstaat en de gemeente wordt betaald of door private investeerders. Zij vindt de informatie van wethouder Herrema hierover verwarrend. René Dekker (AP/OPA) vindt het moedig dat de insprekers nog steeds zo volhardend zijn. Zijn partij wordt een beetje Floriade-moe. Hij is van mening dat het evenement en de woonwijk heel veel geld gaan kosten. Verder heeft hij er vanavond niets meer over te zeggen.

Enquête
De PVV vraagt zich af wat het college wil meten met de enquête “die zomaar opdook”. (*) Herrema vertelt dat deze gemaakt is door een “bureau dat daar vaker ervaring mee heeft gehad”. Een dergelijke enquête wordt vanaf nu meermaals verspreid om bewoners “te polsen over het proces”. De PVV vindt het jammer dat alleen bij de laatste opmerking in de enquête de mogelijkheid wordt geboden om te zeggen dat men de Floriade maar niets vindt. “Mag de raad ook meedenken over de vragen die in de enquête gesteld worden?”, vraagt Desumma. Op die vraag geeft de wethouder geen antwoord, maar hij belooft wel om de resultaten met de raad te delen…

Omdat nog niet alle vragen beantwoord zijn, komt het bestemmingsplan volgende week terug op de agenda van de politieke markt.

*De enquête is via deze link te vinden: https://necker.datacoll.net/xyssswlvyi?l=nl

 

Floriade vergelijkbaar met Omniworld?

Tijdens de 487e Politieke Markt in Almere, op 29 juni 2017, dient de PVV een motie van wantrouwen in tegen het college van burgemeester en wethouders.
Toon van Dijk (PVV) geeft een toelichting en vertelt dat het college in 2015 het Masterplan Floriade aan de raad heeft gepresenteerd. Volgens dit plan zou de gemeente 10 miljoen bijdragen aan de Floriade en zou 7 miljoen voor risico’s gereserveerd worden. “Het college bevestigde steeds dat dit genoeg was, maar uiteindelijk bleek er veel meer belastinggeld nodig te zijn voor dit prestige project”, zegt Van Dijk. “Inmiddels heeft de gemeente 20 miljoen bijgedragen en is er 11 miljoen voor de risico’s gereserveerd.” Het PVV-raadslid is ervan overtuigd dat de kosten voor “het elitaire bobofeestje” nog verder zullen oplopen. Over de ruggen van de Almeerders.

Namens het college geeft wethouder René Peeters (D66) een reactie, niet portefeuillehouder Tjeerd Herrema. Peeters vindt dat de Floriade extra betekenis geeft aan de stad Almere. “Almere is beter bereikbaar door de verbreding van de a6, krijgt een innovatief imago en heeft straks een beter stadscentrum. Er komt een gezonde stadswijk”, zegt Peeters. Volgens de wethouder heeft het college de onzekerheden in beeld. “Daar sturen we op. Inmiddels is de gebiedsvisie vastgesteld en wordt het bestemmingsplan in juli aan de raad voorgelegd. Het college werkt eensgezind en gemotiveerd aan de Floriade. Wij doen dat niet alleen, maar in samenwerking met de tuinbouwsector, met de inwoners van de stad, met de metropoolregio Amsterdam, met het onderwijs et cetera. We geven de raad inzicht in alle processen, óók in het financiële proces. Wij delen met de raad de opvatting dat de markt nu aan zet is. De eerste gesprekken zijn positief”, aldus Peeters.

Van Dijk herinnert het college en de raad aan een eerder project – Omniworld – dat bekend staat als een mislukt sportproject dat Almere ruim 20 miljoen euro heeft gekost. Volgens het raadslid zijn er veel overeenkomsten met de Floriade. Ook in het geval van Omniworld zijn alle betrokkenen in een fuik van besluiten terecht gekomen en maakte het gebrek aan reflectie het onmogelijk om te stoppen. Het gevolg van een dergelijke positieve tunnelvisie is dat risico’s niet meer gezien worden. “Bij besluitvorming horen alleen financiële middelen waarover zekerheid bestaat een rol te spelen. Maar bij de Floriade is niets zeker. Dat is de reden waarom wij vinden dat het moet stoppen”, aldus Van Dijk.

De motie wordt in stemming gebracht. Alleen SP en AP/OPA zijn voor, de rest van de raad is tegen. Daarmee is de motie verworpen.

 

Ei, ei, ei, en we zijn zo blij

Tijdens de bespreking van het raadsvoorstel van het college, genaamd Governance en inrichting zelfstandige programmaorganisatie Floriade, op donderdagavond 15 juni zijn beide wethouders Tjeerd Herrema en Mark Pol aanwezig om een toelichting te geven aan de gemeenteraad. Vooraf heeft de raad het raadsvoorstel en ook de reacties van het presidium en van de volggroep Floriade op dit voorstel kunnen lezen.

Reacties van het presidium en de volggroep
Het presidium waardeert de openheid en het inzicht dat het college geeft via dit raadsvoorstel. Een aandachtspunt is dat gevraagd wordt om de businesscase te wijzigen, terwijl deze gewijzigde businesscase niet is bijgevoegd. Verder signaleert het presidium dat er wordt ingegaan op de rollen van de organisatie, het bestuur en externen, maar dat de rol van de raad hierin niet wordt meegenomen.
De Volggroep vindt dat met dit raadsvoorstel de financiële kaders van de Floriade geraakt worden: met de extra benodigde middelen is feitelijk sprake van meer dan een verdubbeling van de gemeentelijke bijdrage aan het evenement. Net als het presidium merkt ook de volggroep op dat de gewijzigde businesscase niet is bijgevoegd. De volggroep adviseert om het college te vragen (jaarlijks) een geactualiseerde businesscase aan de raad ter beschikking te stellen.
Johan van der Kroef (CDA) merkt op dat een schriftelijke reactie van beide wethouders op de stukken van het presidium en de volggroep ontbreekt. Toon van Dijk (PVV) vindt daarom de bespreking niet doorzichtig en transparant. Aan het eind van de vergadering wordt afgesproken dat die reactie er wel komt, in de vorm van een raadsbrief.

Toelichting van het college
Wethouder Herrema gaat in op de inhoudelijke kaders, wethouder Pol op de financiële. Herrema vertelt dat het AT Osborne-rapport de basis van het raadsvoorstel is geweest. Volgens dit rapport was de personele bezetting voor het project Floriade onvoldoende en kon daarmee de planning niet gehaald worden. “AT Osborne heeft aangegeven dat we op deze wijze de planning niet kunnen halen. Dat heeft financiële consequenties: er moet een tandje bij”, licht Herrema toe. “We zullen moeten investeren om een goed evenement en goede wijk neer te zetten.” De wethouder vindt dat de doelen, zoals werkgelegenheid en een bijzondere wijk, meer centraal gesteld moeten worden.
Wethouder Pol vertelt dat het om 4,4 miljoen euro extra gaat, ieder jaar ongeveer 7 ton. “Mensen waren toch al bezig met programma’s, de mensen waren er al, de budgetten waren er al, de werkzaamheden waren er al. Dat brengen we onder in een nieuw project”, licht Pol toe.

Wat vindt de raad?
De raad heeft veel vragen. De woorden ‘blij’ en ‘niet blij’ worden vanavond herhaaldelijk gebruikt.
Toon van Dijk (PVV) vindt dat het voorstel van het college “de volslagen onbetrouwbaarheid schetst als het om de Floriade gaat”. Van Dijk verzoekt een gewijzigde businesscase te zenden aan de raad zodat een integrale afweging voor de Floriade mogelijk is. “Feitelijk staat er nu dat de raad moet instemmen, omdat de raad anders van de Floriade een mislukking gaat maken”, aldus Van Dijk Hij benadrukt dat door dit voorstel de financiële kaders van de floriade gigantisch wijzigen. “De PVV waarschuwt vandaag opnieuw: er staat Almere een financieel fiasco te wachten.” Asjen van Dijk (partij Asjen van Dijk) signaleert dat ambtenaren doorgeschoven worden en onder een andere paraplu gaan werken. “Betekent dat ook dat andere taken achter blijven en dat extra personeel elders binnengehaald moet worden?”, vraagt het raadslid. John van der Pauw (PvdA)) is blij met de transparantie in termen van personeel en budget. Alleen vraagt hij zich af of “we het nu houden op die 4,4 miljoen euro extra”. Jan Lems (D66) heeft een dubbel gevoel over het raadsvoorstel. “Op zich is het goed dat er een andere sturing gaat plaatsvinden”, zegt hij, “maar ik vraag me af waarom de ambtelijke inzet niet eerder zichtbaar is gemaakt en wat het effect is op de andere programma’s en projecten.” Marcel Benard (ChristenUnie) is blij dat de kracht van de uitvoeringsorganisatie versterkt wordt, al geeft hij toe dat het raadsvoorstel “best even slikken was”. “Was het niet eerlijker geweest om te zeggen we hebben het onderschat?”, vraagt hij. “Is het niet eerlijk om te zeggen dat er heel slecht aan dit project begonnen is?”, merkt Marco de Kat (Leefbaar Almere) op. Voor Ans DeSumma (SP) is de “maat wel een beetje vol”. “Het mistige verhaal over schuiven met ambtenaren, het wordt ons niet duidelijk. Ik heb er geen vertrouwen in”, zegt DeSumma. “Laten we proberen een goede wijk neer te zetten en het evenement vergeten. Juist nu is het belangrijk om te weten wat het kost om te stoppen met de Floriade!” Willy-Anne van der Heijde (GroenLinks) maakt zich echt zorgen en vindt dat de gemeente niet de enige investeerder moet zijn, omdat het risicovol is. De rol van de raad is “erg duister” en ze verwijt de wethouders alleen over de rol van het college te spreken. Miranda Joziasse (VVD) vindt het raadsvoorstel “een heel transparant stuk waar ze blij mee is”. Ze is ook blij dat het advies van AT Osborne is opgevolgd, maar vindt het moeilijk te verteren dat er constant geld bij een projectorganisatie moet omdat de ambtelijke organisatie steken heeft laten vallen. Johan van der Kroef (CDA) vindt het goed dat er mensen worden vrijgemaakt voor de Floriade. Hij is niet blij met de nieuwe kosten, maar onderschrijft wel dat het nodig is.

Aan het einde van de vergadering beloven beide wethouders een raadsbrief te schrijven, een schriftelijke reactie op de stukken van het presidium en de volggroep. Volgende week komt het onderwerp dan opnieuw op de agenda.

Financieel kader ontbreekt in Gebiedsvisie Floriade Stadswijk

Het duizelt me van alle begrippen die de revue passeren op donderdagavond 8 juni tijdens een tweeënhalf uur durende vergadering over de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die in 2022 in Almere zal plaatsvinden, en de stadswijk die daarna gebouwd zal worden. Gebiedsvisie, ontwikkelingsplan, bestemmingsplan, aanbestedingsstrategie, kansenstrategie, exploitatiebegroting, startdocument…Hoe meer plannen en documenten, hoe ingewikkelder het Floriade-dossier voor mij als geïnteresseerde burger wordt.
Vanavond vraagt het college aan de gemeenteraad om in te stemmen met de Gebiedsvisie Floriade Stadswijk. De raad heeft zich goed kunnen voorbereiden: zowel het raadsvoorstel als de reacties van het presidium en de volggroep Floriade zijn op de website van de gemeenteraad te vinden.

Gebiedsvisie van het college
In deze gebiedsvisie staat onder meer dat de Floriade Stadswijk wordt ontwikkeld als een groene, autoluwe, geluidsluwe, energieopwekkende wijk waar landschap, circulariteit en innovatie centraal staan. Het bouwprogramma bestaat uit maximaal 600 woningen, waarvan 30 procent sociale woningbouw, 60 waterwoningen en/of drijvende ondernemingen en ongeveer 47.000 vierkante meter voorzieningen.
Het college vermeldt dat er aanvullende geluidwerende maatregelen noodzakelijk zijn, omdat anders het geluid van het wegverkeer ver doordringt (tot aan Utopia) en woningbouw niet mogelijk is. Langs de snelweg kunnen geen geluidsschermen geplaatst worden, omdat het bestemmingsplan A6 dat niet toestaat. Marktpartijen zien de Floriade als een kansrijke ontwikkeling. Maar ook zij zijn van mening dat het evenement en de wijk niet kunnen worden ontwikkeld zonder dat er (extra) geluidwerende maatregelen worden genomen. De goede ligging zien zij als een sterk punt. Dat trekt jonge huishoudens met een stedelijke woonwens aan, die naar verwachting voor een belangrijk deel buiten Almere zullen werken. Echter, de goede bereikbaarheid staat in contrast met de door de raad gewenste autoluwe wijk. Tot slot pleit een aantal marktpartijen voor een hogere woningdichtheid, zodat een stedelijke woonomgeving wordt gerealiseerd. Een hogere dichtheid is ook van belang voor het voorzieningenniveau in de wijk.

Het presidium
Het presidium heeft onder meer een aantal kritische opmerkingen over de gebiedsvisie geformuleerd. Er is geen sprake van een uitgewerkte gebiedsvisie, maar van een startdocument waarin een financiële doorrekening ontbreekt. De volgorde – bestemmingsplan, aanbestedingsplan en ontwikkelingsplan – wijkt af van wat gebruikelijk is (eerst ontwikkelingsplan, dan bestemmingsplan) en is voor de raad ingewikkeld. Het risico bestaat dat het nodig zal zijn om af te wijken van het bestemmingsplan. Tot slot vraagt het presidium zich af waar het go-no go moment ligt en of er voor het moment waarop de inhoudelijke en financiële kaders aan de raad worden voorgelegd geen onomkeerbare stappen worden gezet (in de vorm van afspraken met marktpartijen).

De volggroep
De volggroep signaleert dat in de gebiedsvisie een financieel kader ontbreekt; er is geen grondexploitatie (begroting) voor de gebiedsontwikkeling vastgesteld. De gemeenteraad kan daardoor het financiële risico en de mogelijke gevolgen niet overzien. Of de uitgangspunten haalbaar zijn, kan niet worden beoordeeld. Verder worden kostenverhogende maatregelen niet geconcretiseerd door het college.

Wat vindt de raad?
Wethouder Tjeerd Herrema vertelt dat straks op basis van het ontwikkelplan financiële kaders worden vastgesteld. “In het ontwikkelplan moet meer de confrontatie tussen geld en opbrengsten bij elkaar komen”, aldus de wethouder. “Dat ontwikkelplan wordt in het najaar aan de raad gepresenteerd. Dat is dan een go/no go moment.”
Het financiële aspect baart de VVD zorgen. “Wat mij betreft kunnen we 30 procent sociale woningbouw in het bouwprogramma loslaten, als marktpartijen dat willen”, zegt Miranda Joziasse (VVD). Zij benadrukt dat een positief sluitende grondexploitatie voor haar partij belangrijk is. “We zeggen dus nu wel ja tegen de uitgangspunten, maar nog niet ja tegen het ontwikkelplan. Dat willen we eerst zien.” De wethouder antwoordt dat hij niet uitgaat van een positieve grondexploitatie, maar in ieder geval wel van een neutrale. Toon van Dijk (PVV) vindt dat een positieve grondexploitatie heilig moet zijn. Zijn partij ziet sowieso die wijk daar liever niet gebouwd worden. Hij vindt de kritieken in de reacties van het presidium en de volggroep zo ernstig dat hij het raadsvoorstel niet bespreekrijp vindt. “De kaders ontbreken, de raad kan geen besluit nemen, omdat de gevolgen niet te overzien zijn”, zegt Van Dijk. Volgens hem gaat dit raadsvoorstel het nog eens tot lesmateriaal brengen. “Heel langzaam worden we steeds verder de fuik ingetrokken”, zegt hij. “Instemmen leidt tot onomkeerbare besluiten. Maar zonder financiële consequenties kan er niet besloten worden. Het Floriadedossier is complex. Daarbij hebben we als raad ook geen zicht op dat wat er achter de schermen gebeurt.” Volgens Ans DeSumma (SP) is het niet duidelijk waar ja tegen gezegd wordt. “Als we ja zeggen, zeggen we dan ook te dealen met de kostenstijging?”, vraagt zij. DeSumma vindt dat er sprake is van salami-tactiek. “Het wordt steeds een stapje meer”, legt ze uit. “Zijn er mogelijkheden voor de raad om bij te sturen?”
De andere partijen zijn minder kritisch. D66 heeft er vertrouwen in, ChristenUnie, PvdA en Groenlinks vinden niet dat er aan ambities, zoals 30% woningbouw en het autoluwe karakter van de wijk, gesleuteld moet worden.

Ik denk dat het nog alle kanten op kan met die nieuwe stadswijk. Het is maar de vraag in hoeverre aan uitgangspunten wordt vastgehouden, omdat het hier gaat om een publiek-private samenwerking van de overheid met marktpartijen. De gemeente is niet de enige partij die beslist. En hoe zit het met het financiële aspect? En wat betekent dat go/no go moment in het najaar? Go waarvoor?
De uitspraken van PVV en SP over “langzaam verder de fuik ingetrokken worden” en “salami-tactiek”, vind ik herkenbaar. De kritiek van de volggroep is niet mals: het financiële risico en mogelijke gevolgen zijn niet te overzien.
Het lijkt alsof de gemeenteraad ‘in brokjes’ geïnformeerd wordt en op basis daarvan moet beslissen. Het grotere geheel is niet te overzien.

(1) Gebiedsvisie van het college: https://almere.notubiz.nl/document/5390396/3/07b_RV_Gebiedsvisie_Floriade_Stadswijk
(2) De volggroep vindt dat: https://almere.notubiz.nl/document/5400569/2/Brief_aan_raad_inzake_Raadsvoorstel_Gebiedsvisie_GEWIJZIGD
(3) Het presidium is een commissie, die door de raad benoemd is en die de agenda van de gemeenteraad voorbereidt. In het presidium zitten een raadslid van de VVD, Leefbaar Almere, D66, PVV en GroenLinks.

 

Bestemmingsplan Almere Centrum Weerwater – Floriade: saai, maar broodnodig

De Volggroep Floriade heeft bij professor Arjan Bregman advies ingewonnen over het bestemmingsplan Almere Centrum Weerwater-Floriade, dat binnenkort wordt vastgesteld. Bregman is donderdagavond 18 mei aanwezig tijdens de Politieke Markt om vragen van de raad te beantwoorden over de notitie die hij geschreven heeft en die van te voren aan de raad is voorgelegd.

Beleidsregels
Het bestemmingsplan Almere Centrum Weerwater-Floriade heeft een globaal karakter en een looptijd van 20 jaar in plaats van 10 jaar. In het plan is de mogelijkheid van beleidsregels verwerkt. De vraag of iets kan staat in de regels van het bestemmingsplan, de vraag hoe iets kan (concrete invulling) staat in een beleidsregel. Voor de bouwwerken en het parkeren wordt in het bestemmingsplan verwezen naar beleidsregels. De bouwwerken moeten zo gesitueerd worden dat ze een bijdrage leveren aan de kwaliteit van het evenement Floriade of de stadswijk Floriade (duurzame ontwikkeling en architectonische kwaliteit). Ook dient er voorzien te worden in voldoende parkeergelegenheid.
De raad heeft eerder aangegeven bedenkingen te hebben bij deze beleidsregels. Er is onduidelijkheid over de situering van de bebouwing. Ook twijfelt de raad over het uit handen geven van de bevoegdheid aan het college om conceptbeleidsregels vast te stellen.

Varianten
“Op het Floriadeterrein zullen drie woontorens gebouwd worden. Maar stel dat er plannen komen voor een vierde toren?”, vraagt Marcel Benard van de ChristenUnie. “Als de bouwvoorschriften in het bestemmingsplan zo zijn geredigeerd dat er ruimte is voor drie torens in plaats van voor vier, dan moet het bestemmingsplan herzien worden, als je een vierde toren wilt bouwen”, antwoordt Bregman. “Echter, als het als indruk gepresenteerd wordt, dat wil zeggen, wat we daar zouden willen bouwen, dan past een vierde toren nog steeds in de omschrijving van het bestemmingsplan. Het gaat er om welke vrijheden u het college geeft. Misschien is het goed om over dit soort afwijkingen een procedure-afspraak te maken met het college.”
Bregman legt uit dat er diverse varianten van bestemmingsplannen zijn. Gemeenten kunnen kiezen voor een globaal plan of een gedetailleerd plan. “Het gaat om het zoeken van balans tussen rechtszekerheid en flexibiliteit”, aldus Bregman. Een globaal bestemmingsplan is flexibeler en heeft als voordeel dat er meer mogelijkheden zijn om keuzes te maken. Het nadeel is dat  belanghebbenden niet precies weten hoe de bestemming, inrichting en het beheer van een gebied er uiteindelijk uit zullen zien. Naarmate bestemmingsplannen gedetailleerder zijn, is er sprake van minder flexibiliteit en meer  rechtszekerheid. Alle belanghebbenden weten waar ze in planologisch-juridische zin aan toe zijn. Er wordt echter geen rekening gehouden met een toekomstige wijziging van omstandigheden en inzichten. In die gevallen moet het plan worden veranderd of er moet van afgeweken worden.
Een derde keuze is sturing geven door middel van een gebiedsvisie, die als beleidskader gebruikt wordt. Belanghebbenden kunnen op de ontwerp-visie hun zienswijzen geven, en de gemeente kan de opvatting van belanghebbenden zo mogelijk verwerken. Bregman vindt dit derde alternatief het beste tegemoet komen aan de gemeentelijke wens om enerzijds op korte termijn een globaal planologisch kader vast te stellen, en anderzijds sturing te houden op de concrete invulling (gebouwen en parkeren).

Het beste voor de burger
Ans Desumma (SP) vraagt met welke variant de raad het beste de burger vertegenwoordigt. Volgens Bregman is ‘het beste’ een lastige kwalificatie omdat het om een waardeoordeel gaat. “De meeste rechtsbescherming bied je in de derde variant, de gebiedsvisie. De burger kan ageren als het plan hem niet bevalt. Hij kan op een juridisch ontspannen manier zijn zienswijze geven. Elke omgevingsvergunning daarna biedt hem de mogelijkheid van volledige rechtsbescherming en de mogelijkheid van beroep bij de Raad van State”, licht Bregman toe. Bij een heel globaal bestemmingsplan is er de minste rechtszekerheid. “Dan is het aan de investeerders om te bepalen. Voor de burger is dat ingewikkeld, die wordt wat nerveus, omdat hij niet weet wat er gaat gebeuren”, vertelt Bregman. Een erg gedetailleerd bestemmingsplan daarentegen lijkt voor de burger heel rechtszeker, maar de kans dat er in werkelijkheid iets anders komt, is groot. “Eigenlijk bied je burgers in dat geval schijnzekerheid. Je doet alsof je voor de komende twintig jaar een plaatje kunt maken.” 

Wat goed dat de volggroep Arjan Bregman heeft uitgenodigd. Op een rustige manier heeft hij de raad meegenomen in de wereld van bestemmingsplannen. Geen sinecure! Het is zeker waar wat Jessica Kips (GroenLinks), voorzitter van de Volggroep, beweert: “Met de uitleg van de heer Bregman is de informatiepositie van de gemeenteraad versterkt.” Hopelijk komt de raad straks beslagen ten ijs als het bestemmingsplan medio juni besproken wordt.

 

Bij dit artikel is gebruikgemaakt van de Notitie Enkele aspecten van het bestemmingsplan Almere Centrum Weerwater – Floriade van Bregman Advisering, Arjan Bregman.