Tagarchief: Almere

“Wij schudden de boel wakker” De komst van de PVV in de Almeerse gemeenteraad

“Het lijkt nergens op, een spuitinrichting in het centrum van Almere”, zegt PVV’er Toon van Dijk tijdens de gemeenteraadsvergadering, op een donderdagavond in april. Van Dijk ziet eruit alsof hij net van een zonvakantie terug is. “Ik ben niet tegen een drugshostel, maar wél op die locatie”, zegt hij en strijkt zijn halflange haar naar achteren. Daarbij kijkt hij wethouder Johanna Haanstra nauwelijks aan. Hij doet of hij verbolgen is.
De discussie wordt fel. “Is het niet naïef om te denken,” vraagt een VVD-raadslid, “dat een hostel geen overlast geeft voor de omwonenden?” Wethouder Johanna Haanstra (PvdA) heeft rode konen. Het afgelopen jaar heeft ze zich sterk gemaakt voor de komst van een opvangcentrum voor drugsverslaafden in het centrum van Almere. Met het verzet van de PVV in de raad hangt haar besluit aan een zijden draad. Haanstra verheft haar stem: “Wij hopen dat het stelen door de aanwezigheid van een hostel juist minder wordt.” “Maar stel dat de overlast de perken te buiten gaat? Welke maatregelen neemt de wethouder dan?” vraagt Van Dijk. “Voordat ik echt boos word,” antwoordt de wethouder, “geef ik het woord weer aan de voorzitter, ik héb die vraag al beantwoord.” De zaal lacht. Van Dijk zegt hard:”De wethouder zwalkt. U bent niet concreet en doet een boterzachte toezegging.”
Het publiek applaudisseert. Zo’n tachtig belangstellenden, die de raadsvergadering opluisteren, zijn het kennelijk eens met Van Dijk. De zaal is stampvol, het is er bedompt. De PVV heeft het hostel opnieuw op de agenda geplaatst, ook al besloot de raad negen maanden geleden dat het opvanghuis voor verslaafden in het centrum gevestigd wordt. Dicht bij het winkelcentrum en dicht bij Echnaton, een middelbare scholengemeenschap.
“U heeft vast onderzocht in welke wijk het hostel dan wél moet komen,” zegt een raadslid van het CDA, “u hoest wel wat wijken op.” Van Dijk zucht: “Daar ga ik niet over. Dat is aan het college.” De voorzitter wordt regelmatig onderbroken door raadsleden en vraagt dan om stilte. “Mag ik even het woord? Ik ben de voorzitter”, roept zij. Een raadslid van de VVD roept aan het einde van de avond: “Voorzitter, ik krijg bijna een rsi-arm van het zwaaien naar u om ook wat te mogen zeggen. Waarom geeft u wel ruimte aan de heer Van Dijk en niet aan mij? Alleen al daarom wil ik het onderwerp volgende week weer op de agenda.”

De PVV werd bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 met 9 van de 39 zetels de grootste partij van Almere. Met haar komst lijkt de cultuur van de raadsvergaderingen te veranderen. Het zijn kat-en-muisspelen waar raadsleden elkaar met woorden onderuit halen. Wat is de strategie van de PVV in de Almeerse gemeenteraad? Twee maanden in het kielzog van een partij die de boel wakker wil schudden.

Onderhandelingen

Na de overwinning probeerde PVV-lijsttrekker Raymond de Roon in Almere een college te vormen, maar gesprekken met de andere partijen mislukten. De PVV verweet de partijen dat die haar bewust buitensloten, terwijl de andere partijen zeiden dat er met de PVV niet te praten viel.
“Op voorhand werden wij al door het grootste deel van de partijen vermeden”, zegt Toon van Dijk. “Alleen met de VVD hadden wij een constructief gesprek.” SP’er Peter Duvekot vindt juist dat Raymond de Roon zich niet openstelde. “In zijn eerste toespraak zei hij: ‘Jullie maken de PVV zwart. Ga daarmee vooral door, we varen er wel bij.’” Duvekot vindt dat geen mooie start.
“Raymond de Roon is heel fatsoenlijk en plezierig in de omgang,” zegt Wim Faber, voorzitter van het CDA, “alleen jammer dat we na een half uur onderhandelen weer op straat stonden.” Volgens hem gebruikte de partij het onderwerp hoofddoekjes als opmaat om dingen naar zich toe te trekken. “Dat klopt,” zegt Jan Lems, raadslid van D66, “als iets riekt naar islamitisch, maakt de PVV het groot.” Zijn partij stond na 20 minuten onderhandelen met De Roon weer buiten.
De PVV nodigde Leefbaar Almere als enige partij niet uit voor coalitieonderhandelingen, omdat fractieleider Frits Huis in een column in Trouw had geschreven dat discriminatie als een bruine draad door het programma van de PVV loopt. ‘Huis maakt ons uit voor bruinhemden’, liet de PVV weten, een bijnaam voor de volgelingen van de Sturmabteilung (SA) in de Tweede Wereldoorlog. “Ik heb gezinspeeld op het bruine gedachtegoed”, vertelt Huis nu laconiek. “Ik moest eerst mijn excuses aanbieden, pas daarna mochten we mee-onderhandelen. Dat heb ik niet gedaan.” Volgens hem is sinds de komst van de PVV vooral de beveiliging veranderd. Hij signaleert overal bewakers en ook politiemensen in burger, die veel geld kosten.

Eind maart 2010 strandden de coalitieonderhandelingen. Informateur Hans Andersson doet daarna een tweede poging om een college te vormen, maar concludeert al gauw dat de PVV inhoudelijk en ideologisch te ver van het politieke midden staat: over alles moeten vechten is niet goed voor de bindingskracht. Medio april is het duidelijk: de PVV blijft in Almere definitief uit het college van burgemeester en wethouders.

Moties

Donderdagavond 29 april op het stadhuis van Almere. Opnieuw staat het hostel op de agenda. De PVV en Trots op Nederland hebben ieder een motie ingediend, die in de raadszaal besproken wordt. Buiten schemert het. Mensen praten en lachen er. Bastonen dringen gedempt de raadszaal in. Het is Koninginnenacht 2010.
Een luide gong kondigt het begin van de vergadering aan. Burgemeester Annemarie Jorritsma vertelt trots dat wethouder Johanna Haanstra benoemd is tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Uitgerekend nu ze onder vuur ligt. Het handjevol bezoekers in de zaal en de raadsleden applaudisseren. Haanstra lacht verlegen.
Toon van Dijk licht zijn motie toe. Op twee videoschermen links en rechts is hij groot in beeld. “Henk en Ingrid willen geen hostel.” Er klinkt gelach. Henk en Ingrid, het ijkstel van de PVV. Blanke Nederlanders tussen de 20 en 50 jaar, die niet willen betalen voor Ali en Fatima. Voorstanders van minder immigratie. Van Dijk: “Het hostel in het centrum vestigen, is volstrekt onverantwoord.” “U maakt het college verwijten,” merkt de fractievoorzitter van GroenLinks op, “maar ik daag u uit om ook mee te denken.” Dat wil Van Dijk ook wel, maar éérst moet het college alternatieve locaties aandragen.
Daarna licht de fractievoorzitter van Trots op Nederland zijn motie toe. Zijn partij wil de garantie dat elke inwoner van het hostel behandeld wordt voor zijn verslaving en dat de straathandel in drugs aan banden wordt gelegd. “Ik ben met stomheid geslagen door deze laffe houding van Trots”, roept Van Dijk. “Jullie zijn tegen het gedoogbeleid, maar komen vervolgens met een motie die dat toestaat. U wijkt af van het landelijk programma.” De fractievoorzitter kleurt rood, maar blijft kalm: “En ú weigert een oplossing aan te dragen”, zegt hij. “Ik ben blij dat ik lid ben van een partij waar je lokaal nog zelfstandig kunt denken”, merkt de fractievoorzitter van GroenLinks pesterig op.

Na 56 dagen onderhandelen wordt op 19 mei het nieuwe college gepresenteerd, bestaande uit PvdA, VVD, D66 en CDA/ChristenUnie. Een dag later wordt de motie van de PVV tegen het hostel in stemming gebracht. Maar voordat het zover is, geeft Van Dijk aan ‘eerst nog een keer met de VVD-fractie en het nieuwe college van gedachten te willen wisselen’. De motie wordt aangehouden. Dat betekent dat de PVV op een later tijdstip erop terugkomt.

Wandelgangen

Peter Duvekot bespeurde de eerste weken woede bij sommige PVV’ers. “Alsof hen persoonlijk iets was aangedaan. Dat begint nu een beetje weg te trekken.” Met een aantal PVV’ers kan hij wel samenwerken, vooral dan met diegenen die openstaan voor ‘gewoon menselijk contact’.
Volgens Wim Faber gaan de PVV’ers tijdens vergaderingen snel in de aanval en maken dan hun standpunt onmiddellijk duidelijk. “Ook mengen ze zich niet met de andere raadsleden”, vertelt hij. “Je ziet ze bijvoorbeeld niet bij de koffieautomaat.” Jan Lems bevestigt dit: “Na afloop van een bijeenkomst blijven andere partijen napraten, zij doen dat niet.” Bij de andere partijen loopt hij gemakkelijk even binnen, bij de PVV niet. Alleen met Chris Jansen heeft hij wat meer contact: hij spreekt hem wel eens bij het zaalvoetbal.
“Tijdens de vergadering is de toon wat harder: je strijdt immers voor de Almeerse stemmen”, vertelt PVV’er Chris Jansen. Maar buiten de vergaderingen probeert hij medestanders te vinden, zoals bijvoorbeeld in de kwestie van het hostel. “Jammer dat de VVD daarin draait”, zegt Jansen. Nu er een nieuw college is, zijn de coalitiepartijen volgens hem minder scherp, omdat ze hun wethouder niet willen afvallen.
Klaas Jongejan van de VVD vindt dat door de komst van de PVV de toon waarop vergaderd wordt, is veranderd. “De partij gebruikt regelmatig grove taal”, zegt hij. “De taal van jongens van 18, 19 jaar. Straattaal, die niet past in een gemeenteraad.” Hij merkt op dat de PVV anderen niet in hun waarde laat en bij voorbaat al geen ruimte geeft. “Na afloop van een vergadering verzamelt de kloek haar kuikens en verlaat via de zijdeur de zaal.” Hij doelt op De Roon en Van Dijk. Jongejan vindt ze niet betrokken, omdat ze zich niet begeven tussen de andere raadsleden. “Waarschijnlijk is de PVV vanuit Den Haag stringent geïnstrueerd hoe zich te gedragen.”
Wat vindt Toon van Dijk van die kritiek? “De Almeerse raadsleden zijn makke schapen”, zegt hij. “Schapen die achter het college aanhollen.” Uitzonderingen daargelaten, vindt hij de raad weinig kritisch. “Wij willen,” zo zegt Van Dijk, “de boel wakker schudden en de zaken scherper aanzetten.”

Beginnende raadsleden

“De gemeentelijke verordening klopt voor geen meter”, zegt PVV’er Chris Jansen tijdens een van de eerste raadsvergaderingen die hij bijwoont. “Het verbaast mij dat de andere partijen ermee akkoord gaan.” Op de agenda staat de verordening antidiscriminatievoorziening. Jansen maakt een onberispelijke indruk: keurig in zwart pak, zijn haren netjes gekamd. Af en toe kijkt hij in zijn documenten en likt daarbij aan zijn vinger om de pagina’s om te slaan. Duidelijke taal, daar houdt Jansen van.
Bij het bespreken van de besluitenlijsten neemt Colette Bertram van de PVV als eerste het woord. Ze wil onmiddellijk een plenair debat. Bertram is een vrouw van middelbare leeftijd met bruin, halflang haar. Ze heeft een felgroen jasje aan met daaronder een bruine rok met ruches aan de onderkant en zwarte zomerschoenen met hoge hakken. Een beetje stijfjes, maar op haar linkerenkel prijkt een tatoeage. De voorzitter legt uit wat de spelregels zijn: “U kunt iemand uitdagen tot debat, maar dat wordt niet dezelfde avond gevoerd. Vanavond kunt u meningen en informatie uitwisselen.” Bertram verontschuldigt zich: “Mijn excuses, dan trek ik het voorstel weer in.” Kaarsrecht zit ze op haar stoel en zij kijkt dapper naar de voorzitter.
Na afloop, in de vergaderkamer van de PVV, lukt het om een paar vragen te stellen aan Toon van Dijk en Chris Jansen. Hoe ervaren zij hun entree in de Almeerse gemeenteraad? “Wij PVV’ers zijn allen nieuw in de politiek, met uitzondering van de heer De Roon. Maar we brengen wel onze arbeidservaring mee”, zegt Jansen. “Politiek bedrijven gaat de een wat makkelijker af dan de ander.” Hij wijst naar Van Dijk, die advocaat is en een voorbeeld voor hen allen. Jansen vindt zichzelf ook een debater. “Ik zit mijn leven lang in de sales. En of je nu een product, een dienst of een standpunt verkoopt, dat maakt in principe niet veel uit.”
Is het mogelijk een fractievergadering van de PVV bij te wonen? Jansen vindt het prima. “Dan kunt u een verzoek per mail indienen”, zegt hij vriendelijk. Als door een wesp gestoken, veert Van Dijk op van zijn stoel en zegt beslist: “Daar kan ik heel duidelijk in zijn, dat gaat niet gebeuren.”

Financieel kader ontbreekt in Gebiedsvisie Floriade Stadswijk

Het duizelt me van alle begrippen die de revue passeren op donderdagavond 8 juni tijdens een tweeënhalf uur durende vergadering over de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die in 2022 in Almere zal plaatsvinden, en de stadswijk die daarna gebouwd zal worden. Gebiedsvisie, ontwikkelingsplan, bestemmingsplan, aanbestedingsstrategie, kansenstrategie, exploitatiebegroting, startdocument…Hoe meer plannen en documenten, hoe ingewikkelder het Floriade-dossier voor mij als geïnteresseerde burger wordt.
Vanavond vraagt het college aan de gemeenteraad om in te stemmen met de Gebiedsvisie Floriade Stadswijk. De raad heeft zich goed kunnen voorbereiden: zowel het raadsvoorstel als de reacties van het presidium en de volggroep Floriade zijn op de website van de gemeenteraad te vinden.

Gebiedsvisie van het college
In deze gebiedsvisie staat onder meer dat de Floriade Stadswijk wordt ontwikkeld als een groene, autoluwe, geluidsluwe, energieopwekkende wijk waar landschap, circulariteit en innovatie centraal staan. Het bouwprogramma bestaat uit maximaal 600 woningen, waarvan 30 procent sociale woningbouw, 60 waterwoningen en/of drijvende ondernemingen en ongeveer 47.000 vierkante meter voorzieningen.
Het college vermeldt dat er aanvullende geluidwerende maatregelen noodzakelijk zijn, omdat anders het geluid van het wegverkeer ver doordringt (tot aan Utopia) en woningbouw niet mogelijk is. Langs de snelweg kunnen geen geluidsschermen geplaatst worden, omdat het bestemmingsplan A6 dat niet toestaat. Marktpartijen zien de Floriade als een kansrijke ontwikkeling. Maar ook zij zijn van mening dat het evenement en de wijk niet kunnen worden ontwikkeld zonder dat er (extra) geluidwerende maatregelen worden genomen. De goede ligging zien zij als een sterk punt. Dat trekt jonge huishoudens met een stedelijke woonwens aan, die naar verwachting voor een belangrijk deel buiten Almere zullen werken. Echter, de goede bereikbaarheid staat in contrast met de door de raad gewenste autoluwe wijk. Tot slot pleit een aantal marktpartijen voor een hogere woningdichtheid, zodat een stedelijke woonomgeving wordt gerealiseerd. Een hogere dichtheid is ook van belang voor het voorzieningenniveau in de wijk.

Het presidium
Het presidium heeft onder meer een aantal kritische opmerkingen over de gebiedsvisie geformuleerd. Er is geen sprake van een uitgewerkte gebiedsvisie, maar van een startdocument waarin een financiële doorrekening ontbreekt. De volgorde – bestemmingsplan, aanbestedingsplan en ontwikkelingsplan – wijkt af van wat gebruikelijk is (eerst ontwikkelingsplan, dan bestemmingsplan) en is voor de raad ingewikkeld. Het risico bestaat dat het nodig zal zijn om af te wijken van het bestemmingsplan. Tot slot vraagt het presidium zich af waar het go-no go moment ligt en of er voor het moment waarop de inhoudelijke en financiële kaders aan de raad worden voorgelegd geen onomkeerbare stappen worden gezet (in de vorm van afspraken met marktpartijen).

De volggroep
De volggroep signaleert dat in de gebiedsvisie een financieel kader ontbreekt; er is geen grondexploitatie (begroting) voor de gebiedsontwikkeling vastgesteld. De gemeenteraad kan daardoor het financiële risico en de mogelijke gevolgen niet overzien. Of de uitgangspunten haalbaar zijn, kan niet worden beoordeeld. Verder worden kostenverhogende maatregelen niet geconcretiseerd door het college.

Wat vindt de raad?
Wethouder Tjeerd Herrema vertelt dat straks op basis van het ontwikkelplan financiële kaders worden vastgesteld. “In het ontwikkelplan moet meer de confrontatie tussen geld en opbrengsten bij elkaar komen”, aldus de wethouder. “Dat ontwikkelplan wordt in het najaar aan de raad gepresenteerd. Dat is dan een go/no go moment.”
Het financiële aspect baart de VVD zorgen. “Wat mij betreft kunnen we 30 procent sociale woningbouw in het bouwprogramma loslaten, als marktpartijen dat willen”, zegt Miranda Joziasse (VVD). Zij benadrukt dat een positief sluitende grondexploitatie voor haar partij belangrijk is. “We zeggen dus nu wel ja tegen de uitgangspunten, maar nog niet ja tegen het ontwikkelplan. Dat willen we eerst zien.” De wethouder antwoordt dat hij niet uitgaat van een positieve grondexploitatie, maar in ieder geval wel van een neutrale. Toon van Dijk (PVV) vindt dat een positieve grondexploitatie heilig moet zijn. Zijn partij ziet sowieso die wijk daar liever niet gebouwd worden. Hij vindt de kritieken in de reacties van het presidium en de volggroep zo ernstig dat hij het raadsvoorstel niet bespreekrijp vindt. “De kaders ontbreken, de raad kan geen besluit nemen, omdat de gevolgen niet te overzien zijn”, zegt Van Dijk. Volgens hem gaat dit raadsvoorstel het nog eens tot lesmateriaal brengen. “Heel langzaam worden we steeds verder de fuik ingetrokken”, zegt hij. “Instemmen leidt tot onomkeerbare besluiten. Maar zonder financiële consequenties kan er niet besloten worden. Het Floriadedossier is complex. Daarbij hebben we als raad ook geen zicht op dat wat er achter de schermen gebeurt.” Volgens Ans DeSumma (SP) is het niet duidelijk waar ja tegen gezegd wordt. “Als we ja zeggen, zeggen we dan ook te dealen met de kostenstijging?”, vraagt zij. DeSumma vindt dat er sprake is van salami-tactiek. “Het wordt steeds een stapje meer”, legt ze uit. “Zijn er mogelijkheden voor de raad om bij te sturen?”
De andere partijen zijn minder kritisch. D66 heeft er vertrouwen in, ChristenUnie, PvdA en Groenlinks vinden niet dat er aan ambities, zoals 30% woningbouw en het autoluwe karakter van de wijk, gesleuteld moet worden.

Ik denk dat het nog alle kanten op kan met die nieuwe stadswijk. Het is maar de vraag in hoeverre aan uitgangspunten wordt vastgehouden, omdat het hier gaat om een publiek-private samenwerking van de overheid met marktpartijen. De gemeente is niet de enige partij die beslist. En hoe zit het met het financiële aspect? En wat betekent dat go/no go moment in het najaar? Go waarvoor?
De uitspraken van PVV en SP over “langzaam verder de fuik ingetrokken worden” en “salami-tactiek”, vind ik herkenbaar. De kritiek van de volggroep is niet mals: het financiële risico en mogelijke gevolgen zijn niet te overzien.
Het lijkt alsof de gemeenteraad ‘in brokjes’ geïnformeerd wordt en op basis daarvan moet beslissen. Het grotere geheel is niet te overzien.

(1) Gebiedsvisie van het college: https://almere.notubiz.nl/document/5390396/3/07b_RV_Gebiedsvisie_Floriade_Stadswijk
(2) De volggroep vindt dat: https://almere.notubiz.nl/document/5400569/2/Brief_aan_raad_inzake_Raadsvoorstel_Gebiedsvisie_GEWIJZIGD
(3) Het presidium is een commissie, die door de raad benoemd is en die de agenda van de gemeenteraad voorbereidt. In het presidium zitten een raadslid van de VVD, Leefbaar Almere, D66, PVV en GroenLinks.

 

Onderhandelen met de stok van de onteigening achter de hand

De gemeenteraad buigt zich donderdagavond 11 mei tijdens de Politieke Markt in Almere over het voorstel van het College om de administratieve onteigeningsprocedure voor het zuidelijk deel van Camping Waterhout opnieuw in gang te zetten. Deze procedure heeft vertraging opgelopen, omdat in het najaar van 2016 gebreken in het dossier vastgesteld werden. De onteigening van de camping is urgent omdat de grond nodig is voor de uitbreiding van de A6 en vanwege de komst van de wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade in 2022 en de stadswijk, die na het evenement zal worden ontwikkeld.

Bijna alle raadsleden geven aan het onteigeningsbesluit te ondersteunen. Echter, Toon van Dijk (PVV) zegt na te denken over het indienen van een motie om het College te bewegen om op een andere manier met de camping te gaan onderhandelen. Het raadslid vindt dat als je met elkaar onderhandelt, je niet de stok van de onteigening achter de hand moet hebben. “Mij bekruipt het gevoel dat schijnonderhandelingen gevoerd worden. Een soort stormram om de camping maar door de bocht te krijgen.”
“Het dossier heeft een treurige geschiedenis”, zegt Jessica Kips  van GroenLinks. “Ik ga er nu eigenlijk min of meer van uit dat de boel wel klopt. Anders zijn de gevolgen dramatisch.” Ook Johan van der Kroef (CDA) geeft toe niet tot in detail gekeken te hebben of het allemaal klopt. Dat vindt hij een taak van deskundigen, niet van de raad. Ulysse Ellian (VVD) meent dat er zo voortvarend mogelijk moet worden overgegaan tot onteigening van het héle gebied. Daarbij vindt hij het wel belangrijk dat er overeenstemming bereikt wordt. Of hij daar vertrouwen in heeft, valt te bezien. Herhaaldelijk vraagt hij aan wethouder Tjeerd Herrema (verantwoordelijke portefeuillehouder) of deze denkt dat het nog gaat lukken. Jan Lems (D66) haakt aan op de gevraagde snelheid van de VVD. De PvdA kan zich ook vinden in het voorstel van het College, al geeft John van der Pauw expliciet aan te hopen dat onteigening niet nodig is. De ChristenUnie steunt eveneens het onteigeningsbesluit. “Het is een heftige ingreep, maar wel nodig voor de stad”, zegt Marcel Benard.

Schadeloosstelling
Wethouder Tjeerd Herrema herinnert de raad eraan dat de onteigening door de raad zélf in het verleden als optie is ingebracht. Hij vertelt dat er nog een tweede onteigening zal volgen, namelijk het terrein van de camping dat nodig is voor de Floriade en de stadswijk. “Ik wil op een nette, maar wel redelijke manier een Almeerse ondernemer een andere positie gaan bieden”, zegt hij. Hij vindt de Noorderplassen een kansrijke locatie voor de camping. Advocaat Peter Overwater is door de gemeente ingehuurd om de onderhandelingen te voeren en zo nodig de onteigeningsprocedure door te zetten. “Ik heb de opdracht gekregen met als uitgangspunt dat de Floriade er komt en de camping  daar niet wordt gehandhaafd. Wij hanteren het uitgangspunt dat de camping recht heeft op schadeloosstelling in geld. Bij een procedure als deze wordt er overal in het land een tweesporenbeleid gevoerd: enerzijds wordt de formele procedure opgestart en anderzijds willen we er nadrukkelijk uitkomen”, aldus 
Overwater. Er ligt een aanbod om volledige schadeloosstelling te betalen voor de hele camping. De gemeente heeft daarbij een royaal aanbod gedaan.  

Aan het einde van de vergadering concludeert de voorzitter dat “het punt afdoende besproken is”. Het onderwerp kan door naar besluitvorming, volgende week. “We zien dan wel of er nog een motie van de PVV komt”, besluit de voorzitter.

Veel vragen raad over inmenging overheid in opvoeding

Donderdagavond 22 september reageren Hilda van Garderen (VVD)  en Roelie Bosch (ChristenUnie) tijdens de Politieke Markt op de plannen van het college om een bijeenkomst te organiseren met maatschappelijke organisaties, zoals Jeugdgezondheidszorg, Wijkteams, Jongerenwerk, Humanitas enzovoorts. Het doel van deze bijeenkomst is om met elkaar in gesprek te gaan over ieders bijdrage aan maatschappelijke gedrag van Almeerse kinderen. Bosch en Van Garderen kunnen zich niet vinden in deze opzet. Zij menen dat de gemeente zich bezig moet houden met haar primaire taken en niet direct met de opvoeding van kinderen.

Ook PVV, SP, Leefbaar Almere en CDA uiten hun twijfels over de inmenging van de overheid. René Dekker (AP/OPA) daarentegen vindt het goed dat de gemeente als tussenpersoon met instanties aan de slag gaat. “Waarom zou de kerk zich wel mogen bemoeien met de opvoeding? En de overheid niet?”, aldus Dekker. Rob van de Kamp (D66) is eveneens positief. Volgens hem gaat het hier niet om een inhoudelijke zaak, maar om een procesinterventie. Ook Leida Höhle (PvdA) denkt niet dat het de bedoeling is dat de gemeente zich actief met kinderen gaat bemoeien. Hilda van Garderen (VVD) vindt dat het erom gaat wie de bijeenkomst initieert. Zij benadrukt dat er wordt gesproken over ‘gewenst maatschappelijk gedrag’. “Ik ben verbaasd over het gemak waarmee hier overheen wordt gestapt. Gaat de overheid nu bepalen wat gewenst maatschappelijk gedrag is?”, vraagt Van Garderen.

Wethouder René Peeters (D66) is erg blij met het gesprek en juicht het debat in de raad toe. “Wij gaan ons als overheid op geen enkele wijze bemoeien met opvoeden. Maar we zijn wél verantwoordelijk voor het versterken van het opvoedkundig klimaat in de gezinnen”, vertelt hij. Volgens Peeters is de overheid een verbinder. “Dat betekent dat zij maatschappelijke instellingen uitnodigt en vervolgens het gesprek faciliteert.”
Aan het einde van de bijeenkomst zegt Bosch het debat “wel te willen voeren”. Van Garderen benadrukt dat het belangrijk is om dat te doen vóórdat de bijeenkomst met de maatschappelijke organisaties plaatsvindt. Dat lijkt Peeters logisch.

Wordt vervolgd.

Waakhond

“Het voorstel van de VVD is broddelwerk, waarbij hele zware termen gebruikt worden”, zegt John van der Pauw (PvdA) verontwaardigd tijdens de gemeenteraadsvergadering op donderdagavond 11 februari. Van der Pauw doelt daarmee op het feit dat gesproken wordt over de hele raad die iets stelt. “Kom op, zeg! Ik bepaal zelf wel wat ik vind. Er is sprake van collegiaal bestuur; je kunt het niet over die ene wethouder hebben.“ Ook Jannie Degenhardt (Leefbaar Almere) vindt de beschrijving door de VVD een pijnlijke verwijzing naar een persoon. Jan Lems (D66) spreekt van onnodig vertoon.
Door het voorstel Handelwijze van het college, in het bijzonder de portefeuillehouder Onderwijs, ingediend door Hilde van Garderen (VVD), ligt wethouder René Peeters (D66) onder vuur.

Informatieplicht
Aanleiding voor de agendering is de verwarring over hoe het college moties van de raad interpreteert en uitvoert. Bij de fractie van de VVD is met name verwarring ontstaan over de uitvoering van de motie Integrale Kindcentra (IKC) en Sterrenschool. De VVD verwijt de wethouder dat hij zich niet aan zijn actieve informatieplicht heeft gehouden.
Als reactie op de uitspraken van Van der Pauw en Degenhardt verzekert Van Garderen dat het vertrouwen in de wethouder niet ter discussie staat. Peeters reageert opgelucht. ”Ik ben blij dat de toon van het voorstel niet zo bedoeld is, want ik heb niet de indruk de raad in onvoldoende mate te hebben voorgelicht. ”

Tegengas
Roelie Bosch (ChristenUnie) en Asjen van Dijk (SP) zijn de enige raadsleden die tegengas geven. Bosch meent dat het nu juist wel specifiek over de portefeuillehouder Onderwijs moet gaan. Zij wil graag zijn antwoord. “We zitten hier niet voor niks. Het is inderdaad zo dat we soms langs elkaar heen praten en het is goed om dat te benoemen. Daar kunnen we van leren”, aldus Bosch.
”Als raad mogen we hoge eisen stellen aan de informatieplicht van het college”, zegt Van Dijk. Gedurende de vergadering laat hij zich niet afleiden en blijft hij terugkomen op de plicht van het college om de raad te informeren.

Aan het einde van de bijeenkomst wordt besloten om tijdens een studiedag met raad en college gezamenlijk het onderwerp informatieplicht nog een keer zorgvuldig te bespreken.

Volgzame raad
Ik vind het moeilijk om de vergadering te volgen, met name als er inhoudelijk op de moties IKC en Sterrenschool wordt ingegaan. Ik blijk niet de enige te zijn, want raadslid Zoubida Bouljhaf (GroenLinks) geeft herhaaldelijk aan het verwarrend te vinden.
Ik vind dat een college ervoor moet zorgen dat een raad op cruciale momenten essentiële informatie krijgt. Dat dit niet altijd gebeurt, blijkt uit het boek El Rey Van jager tot prooi van Hans Goossens en Theo Sniekers. Zij schetsen het beeld van een wethouder in Roermond die lekker zijn gang kon gaan, nauwelijks gehinderd door een meestal volgzame gemeenteraad. Een raad die het initiatief wel heel gemakkelijk aan het college liet. Volgens de schrijvers heeft een wethouder juist baat bij tegenspraak. Het is niet de bedoeling dat de gemeenteraad niet doorvraagt of dat er de andere kant wordt opgekeken of dat zaken zomaar voor kennisgeving worden aangenomen. Een raad moet juist kritisch zijn, weten waarover het gaat en vragen stellen. Een gezond wantrouwen is goed.
Eigenlijk is de raad een waakhond.
Een waakhond slaat aan als iets niet klopt. Die rol hebben Bosch en Van Dijk prima vervuld.