Maandelijks archief: april 2017

Duisenberg-methode versterkt controlerende rol gemeenteraad

De gemeenteraad in Almere is positief over de Duisenberg-methode, een manier om de behandeling van de begroting en de verantwoording ervan systematischer aan te pakken, waardoor de controlerende rol van de raad versterkt wordt. Het onderwerp is door het VVD-raadslid Irene van Hooff ingediend als een Ronde Tafelgesprek met als doel om het eerst te verkennen voordat politieke actie (motie, gesprek/vragen wethouder, intitiatiefvoorstel) volgt.

Pieter Duisenberg, de ontwikkelaar van de methode, geeft donderdagavond 20 april een toelichting. “De methode is gewoon een kwestie van doen, heel simpel”, zegt hij. Duisenberg werkte jarenlang in het bedrijfsleven en zit sinds 2012 in de Tweede Kamer. Bij zijn aantreden kreeg hij de portefeuille Onderwijs toegewezen. “In het najaar werd de onderwijsbegroting behandeld, een heel boekwerk, ongeveer 200 pagina’s”, vertelt hij “Er werd 34 miljard euro aan uitgegeven.” Het viel hem op dat het tijdens het debat over de begroting over van alles ging, maar niet over de begroting. “De week ervoor was er namelijk een incident. Dáár ging het gesprek – dat alle kanten op ging – over. Over de begroting is uiteindelijk niet gesproken. Aan het einde van het debat werd 34 miljard aan onderwijsgeld goedgekeurd.” Duisenberg verbaasde zich over het feit dat de regering geen antwoord had op zijn vraag wat concrete resultaten zouden moeten zijn. “Ik ken weinig organisaties waar investeringen goedgekeurd worden zonder dat er gevraagd wordt wat een project oplevert.” Na dit voorval ging hij op zoek naar manieren om alles beter te controleren. Hij werkte een standaardvragenlijst uit en zette deze in een handleiding. Speciaal voor de leden van de Tweede Kamer maakte hij een korte versie. Zo ontstond de methode-Duisenberg, die al snel werd opgepikt in het land. Amsterdam ging er als eerste mee werken. Daarna volgden andere steden, onder meer Rotterdam, Eindhoven, Heerhugowaard. Ook een aantal provincies ging gebruikmaken van de methode. Zelfs het buitenland kreeg belangstelling.

Wat houdt de methode-Duisenberg in?
Twee raadsleden, een van de coalitie en een van de oppositie, beoordelen de jaarrekening/begroting en de verantwoording ervan. Het is de bedoeling dat zij duiding geven aan het geheel door het plaatsen van groene, oranje en rode vlaggen. Natuurlijk doen de raadsleden dat niet alleen, ze worden daarbij ondersteund door financieel analisten. Ook kunnen ze gebruikmaken van onder meer lokale rekenkamers, beleidsdoorlichtingen, benchmarks, wetenschappelijke rapporten, andere externe rapportages, EU-rapporten et cetera. De uitkomst is dat er technische conclusies komen, op basis waarvan dan het politieke debat inhoudelijk gevoerd kan worden. “Je gaat in principe uit van het beleid dat het college heeft gevoerd. Het is niet de bedoeling dat de uitkomst bijvoorbeeld is dat het beleid niet goed is”, legt Duisenberg uit. “Je stelt informatieve vragen, controleert of het klopt wat er is uitgegeven, kijkt of alle doelen zijn gedefinieerd en of er geen doelen missen. Het zou kunnen dat het niet helder is wat het college wil bereiken. Ook controleer je of er bijvoorbeeld tegenstrijdigheden zijn.” Duisenberg vertelt enthousiast dat door dit alles de informatie- en controlepositie van de raad verhoogd wordt. Het voordeel is dat eerst een analyse wordt uitgevoerd en dat daarna iedereen weer zijn politieke verhaal mag doen.

Wat vindt de raad?
De raad is positief over de methode. Jan Lems (D66) merkt wel op dat collega’s door deze methode misschien lui gemaakt worden. “Zoals het nu georganiseerd is, worden alle fracties gedwongen om het boekwerk door te nemen”, zegt hij. Asjen van Dijk (SP) is kritisch over de manier waarop het nu gaat. Volgens hem doet ieder raadslid dat op zijn eigen manier en “rommelt maar wat aan”. Initiatiefnemer Irene van Hooff is blij met zoveel draagvlak en gaat komende weken met de Griffie in gesprek

Wat komt er nu weer uit de hoge hoed?

De ChristenUnie heeft het College verzocht om een integrale mijlpalenplanning voor de Floriade 2022 op te stellen. Die planning werd donderdagavond 6 april aan de gemeenteraad gepresenteerd in de vorm van een PowerPointpresentatie met allerlei schema’s. Alhoewel de raadsleden blij zijn met de planning, geven ze bijna allemaal aan het op prijs te stellen als ze deze eerder hadden gekregen. Nu krijgen ze allerlei ingewikkelde schema’s tijdens de vergadering voor het eerst te zien. Meteen reageren is dan lastig. De meeste raadsleden zullen de planning dan ook nog eens goed moeten bekijken. Johan de Leeuw (AP/OPA) heeft zelfs het idee dat hij “nog even moet gaan afstuderen op dit project”. Marco de Kat (Leefbaar Almere) is de enige die het juist prettig vindt dat de presentatie niet vooraf is voorgelegd. “Ik hoor wat er gezegd is en ga daarna op zoek naar puntjes van aandacht.” Hij heeft verder geen vragen. Wethouder Tjeerd Herrema verzekert de raad dat de planning voortaan een onderdeel van de voortgangsrapportage zal zijn, die twee keer per jaar aan de raad voorgelegd wordt. “Dat helpt het totaal te zien”, zegt hij.
Raadsleden een ingewikkelde planning voorschotelen en hen vragen om er meteen op te reageren…Is dat een strategische afweging of heeft het College er niet bij stil gestaan?

Hoe kan dit ineens ‘oppoppen’?
Centraal in de mijlpalenplanning staat het kritieke pad. Activiteiten op het kritieke pad kunnen niet uitlopen zonder dat dit consequenties heeft voor de uiteindelijke deadline in 2022. Zo’n kritieke activiteit is het beschikbaar komen van de grond. Vergeleken met Venlo, waar de Floriade in 2012 plaatsvond, is dat een groot verschil. Daar was de grond destijds beschikbaar, in Almere niet. Op dit moment is het College dan ook druk in gesprek met camping Waterhout (die nog op het terrein gevestigd is, maar weg moet) en jachthaven Haddock (die kan blijven, maar ‘ingepast’ wordt). Prangende kwestie is de directe beschikbaarheid van een deel van de A6. “Er ligt een contract en het is geen automatisch gegeven dat de grond op het moment dat wij dat willen beschikbaar komt ten behoeve van de Floriade”, zegt wethouder Herrema. “Het is afhankelijk van de medewerking van Rijkswaterstaat en het consortium Parkway6. Daar is zeker bereidheid toe, maar we kunnen het niet opleggen, het is een kwestie van samenwerking.” Rijkswaterstaat en het consortium Parkway6 (bestaande uit de bedrijven Dura Vermeer, Besix,, RebelValley, John Laing Investments) hebben in mei 2016 het contract ondertekend voor wegverbreding van de A6 Almere Havendreef-Almere Buiten-Oost.
Miranda Joziasse van de VVD  zegt niet te begrijpen hoe dit nu ineens weer kan ‘oppoppen’, terwijl eerder nooit gesproken is over beschikbare grond voor de verbreding van de A6. Ook Jan Lems (D66) vindt de situatie met de grond een zorg. Hij vraagt of er nog meer knelpunten zijn en of er ook een probleem is met de realisatie van de woonwijk. “Ik heb vanavond nog geen onvoorwaardelijk bevestigend antwoord gehoord op de vraag of in 2022 gestart kan worden met de Floriade”, reageert Toon van Dijk van de PVV. Wat hem betreft zijn er nog steeds enorme risico’s die kennelijk voor lief genomen worden.