“Wij schudden de boel wakker” De komst van de PVV in de Almeerse gemeenteraad

“Het lijkt nergens op, een spuitinrichting in het centrum van Almere”, zegt PVV’er Toon van Dijk tijdens de gemeenteraadsvergadering, op een donderdagavond in april. Van Dijk ziet eruit alsof hij net van een zonvakantie terug is. “Ik ben niet tegen een drugshostel, maar wél op die locatie”, zegt hij en strijkt zijn halflange haar naar achteren. Daarbij kijkt hij wethouder Johanna Haanstra nauwelijks aan. Hij doet of hij verbolgen is.
De discussie wordt fel. “Is het niet naïef om te denken,” vraagt een VVD-raadslid, “dat een hostel geen overlast geeft voor de omwonenden?” Wethouder Johanna Haanstra (PvdA) heeft rode konen. Het afgelopen jaar heeft ze zich sterk gemaakt voor de komst van een opvangcentrum voor drugsverslaafden in het centrum van Almere. Met het verzet van de PVV in de raad hangt haar besluit aan een zijden draad. Haanstra verheft haar stem: “Wij hopen dat het stelen door de aanwezigheid van een hostel juist minder wordt.” “Maar stel dat de overlast de perken te buiten gaat? Welke maatregelen neemt de wethouder dan?” vraagt Van Dijk. “Voordat ik echt boos word,” antwoordt de wethouder, “geef ik het woord weer aan de voorzitter, ik héb die vraag al beantwoord.” De zaal lacht. Van Dijk zegt hard:”De wethouder zwalkt. U bent niet concreet en doet een boterzachte toezegging.”
Het publiek applaudisseert. Zo’n tachtig belangstellenden, die de raadsvergadering opluisteren, zijn het kennelijk eens met Van Dijk. De zaal is stampvol, het is er bedompt. De PVV heeft het hostel opnieuw op de agenda geplaatst, ook al besloot de raad negen maanden geleden dat het opvanghuis voor verslaafden in het centrum gevestigd wordt. Dicht bij het winkelcentrum en dicht bij Echnaton, een middelbare scholengemeenschap.
“U heeft vast onderzocht in welke wijk het hostel dan wél moet komen,” zegt een raadslid van het CDA, “u hoest wel wat wijken op.” Van Dijk zucht: “Daar ga ik niet over. Dat is aan het college.” De voorzitter wordt regelmatig onderbroken door raadsleden en vraagt dan om stilte. “Mag ik even het woord? Ik ben de voorzitter”, roept zij. Een raadslid van de VVD roept aan het einde van de avond: “Voorzitter, ik krijg bijna een rsi-arm van het zwaaien naar u om ook wat te mogen zeggen. Waarom geeft u wel ruimte aan de heer Van Dijk en niet aan mij? Alleen al daarom wil ik het onderwerp volgende week weer op de agenda.”

De PVV werd bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 met 9 van de 39 zetels de grootste partij van Almere. Met haar komst lijkt de cultuur van de raadsvergaderingen te veranderen. Het zijn kat-en-muisspelen waar raadsleden elkaar met woorden onderuit halen. Wat is de strategie van de PVV in de Almeerse gemeenteraad? Twee maanden in het kielzog van een partij die de boel wakker wil schudden.

Onderhandelingen

Na de overwinning probeerde PVV-lijsttrekker Raymond de Roon in Almere een college te vormen, maar gesprekken met de andere partijen mislukten. De PVV verweet de partijen dat die haar bewust buitensloten, terwijl de andere partijen zeiden dat er met de PVV niet te praten viel.
“Op voorhand werden wij al door het grootste deel van de partijen vermeden”, zegt Toon van Dijk. “Alleen met de VVD hadden wij een constructief gesprek.” SP’er Peter Duvekot vindt juist dat Raymond de Roon zich niet openstelde. “In zijn eerste toespraak zei hij: ‘Jullie maken de PVV zwart. Ga daarmee vooral door, we varen er wel bij.’” Duvekot vindt dat geen mooie start.
“Raymond de Roon is heel fatsoenlijk en plezierig in de omgang,” zegt Wim Faber, voorzitter van het CDA, “alleen jammer dat we na een half uur onderhandelen weer op straat stonden.” Volgens hem gebruikte de partij het onderwerp hoofddoekjes als opmaat om dingen naar zich toe te trekken. “Dat klopt,” zegt Jan Lems, raadslid van D66, “als iets riekt naar islamitisch, maakt de PVV het groot.” Zijn partij stond na 20 minuten onderhandelen met De Roon weer buiten.
De PVV nodigde Leefbaar Almere als enige partij niet uit voor coalitieonderhandelingen, omdat fractieleider Frits Huis in een column in Trouw had geschreven dat discriminatie als een bruine draad door het programma van de PVV loopt. ‘Huis maakt ons uit voor bruinhemden’, liet de PVV weten, een bijnaam voor de volgelingen van de Sturmabteilung (SA) in de Tweede Wereldoorlog. “Ik heb gezinspeeld op het bruine gedachtegoed”, vertelt Huis nu laconiek. “Ik moest eerst mijn excuses aanbieden, pas daarna mochten we mee-onderhandelen. Dat heb ik niet gedaan.” Volgens hem is sinds de komst van de PVV vooral de beveiliging veranderd. Hij signaleert overal bewakers en ook politiemensen in burger, die veel geld kosten.

Eind maart 2010 strandden de coalitieonderhandelingen. Informateur Hans Andersson doet daarna een tweede poging om een college te vormen, maar concludeert al gauw dat de PVV inhoudelijk en ideologisch te ver van het politieke midden staat: over alles moeten vechten is niet goed voor de bindingskracht. Medio april is het duidelijk: de PVV blijft in Almere definitief uit het college van burgemeester en wethouders.

Moties

Donderdagavond 29 april op het stadhuis van Almere. Opnieuw staat het hostel op de agenda. De PVV en Trots op Nederland hebben ieder een motie ingediend, die in de raadszaal besproken wordt. Buiten schemert het. Mensen praten en lachen er. Bastonen dringen gedempt de raadszaal in. Het is Koninginnenacht 2010.
Een luide gong kondigt het begin van de vergadering aan. Burgemeester Annemarie Jorritsma vertelt trots dat wethouder Johanna Haanstra benoemd is tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Uitgerekend nu ze onder vuur ligt. Het handjevol bezoekers in de zaal en de raadsleden applaudisseren. Haanstra lacht verlegen.
Toon van Dijk licht zijn motie toe. Op twee videoschermen links en rechts is hij groot in beeld. “Henk en Ingrid willen geen hostel.” Er klinkt gelach. Henk en Ingrid, het ijkstel van de PVV. Blanke Nederlanders tussen de 20 en 50 jaar, die niet willen betalen voor Ali en Fatima. Voorstanders van minder immigratie. Van Dijk: “Het hostel in het centrum vestigen, is volstrekt onverantwoord.” “U maakt het college verwijten,” merkt de fractievoorzitter van GroenLinks op, “maar ik daag u uit om ook mee te denken.” Dat wil Van Dijk ook wel, maar éérst moet het college alternatieve locaties aandragen.
Daarna licht de fractievoorzitter van Trots op Nederland zijn motie toe. Zijn partij wil de garantie dat elke inwoner van het hostel behandeld wordt voor zijn verslaving en dat de straathandel in drugs aan banden wordt gelegd. “Ik ben met stomheid geslagen door deze laffe houding van Trots”, roept Van Dijk. “Jullie zijn tegen het gedoogbeleid, maar komen vervolgens met een motie die dat toestaat. U wijkt af van het landelijk programma.” De fractievoorzitter kleurt rood, maar blijft kalm: “En ú weigert een oplossing aan te dragen”, zegt hij. “Ik ben blij dat ik lid ben van een partij waar je lokaal nog zelfstandig kunt denken”, merkt de fractievoorzitter van GroenLinks pesterig op.

Na 56 dagen onderhandelen wordt op 19 mei het nieuwe college gepresenteerd, bestaande uit PvdA, VVD, D66 en CDA/ChristenUnie. Een dag later wordt de motie van de PVV tegen het hostel in stemming gebracht. Maar voordat het zover is, geeft Van Dijk aan ‘eerst nog een keer met de VVD-fractie en het nieuwe college van gedachten te willen wisselen’. De motie wordt aangehouden. Dat betekent dat de PVV op een later tijdstip erop terugkomt.

Wandelgangen

Peter Duvekot bespeurde de eerste weken woede bij sommige PVV’ers. “Alsof hen persoonlijk iets was aangedaan. Dat begint nu een beetje weg te trekken.” Met een aantal PVV’ers kan hij wel samenwerken, vooral dan met diegenen die openstaan voor ‘gewoon menselijk contact’.
Volgens Wim Faber gaan de PVV’ers tijdens vergaderingen snel in de aanval en maken dan hun standpunt onmiddellijk duidelijk. “Ook mengen ze zich niet met de andere raadsleden”, vertelt hij. “Je ziet ze bijvoorbeeld niet bij de koffieautomaat.” Jan Lems bevestigt dit: “Na afloop van een bijeenkomst blijven andere partijen napraten, zij doen dat niet.” Bij de andere partijen loopt hij gemakkelijk even binnen, bij de PVV niet. Alleen met Chris Jansen heeft hij wat meer contact: hij spreekt hem wel eens bij het zaalvoetbal.
“Tijdens de vergadering is de toon wat harder: je strijdt immers voor de Almeerse stemmen”, vertelt PVV’er Chris Jansen. Maar buiten de vergaderingen probeert hij medestanders te vinden, zoals bijvoorbeeld in de kwestie van het hostel. “Jammer dat de VVD daarin draait”, zegt Jansen. Nu er een nieuw college is, zijn de coalitiepartijen volgens hem minder scherp, omdat ze hun wethouder niet willen afvallen.
Klaas Jongejan van de VVD vindt dat door de komst van de PVV de toon waarop vergaderd wordt, is veranderd. “De partij gebruikt regelmatig grove taal”, zegt hij. “De taal van jongens van 18, 19 jaar. Straattaal, die niet past in een gemeenteraad.” Hij merkt op dat de PVV anderen niet in hun waarde laat en bij voorbaat al geen ruimte geeft. “Na afloop van een vergadering verzamelt de kloek haar kuikens en verlaat via de zijdeur de zaal.” Hij doelt op De Roon en Van Dijk. Jongejan vindt ze niet betrokken, omdat ze zich niet begeven tussen de andere raadsleden. “Waarschijnlijk is de PVV vanuit Den Haag stringent geïnstrueerd hoe zich te gedragen.”
Wat vindt Toon van Dijk van die kritiek? “De Almeerse raadsleden zijn makke schapen”, zegt hij. “Schapen die achter het college aanhollen.” Uitzonderingen daargelaten, vindt hij de raad weinig kritisch. “Wij willen,” zo zegt Van Dijk, “de boel wakker schudden en de zaken scherper aanzetten.”

Beginnende raadsleden

“De gemeentelijke verordening klopt voor geen meter”, zegt PVV’er Chris Jansen tijdens een van de eerste raadsvergaderingen die hij bijwoont. “Het verbaast mij dat de andere partijen ermee akkoord gaan.” Op de agenda staat de verordening antidiscriminatievoorziening. Jansen maakt een onberispelijke indruk: keurig in zwart pak, zijn haren netjes gekamd. Af en toe kijkt hij in zijn documenten en likt daarbij aan zijn vinger om de pagina’s om te slaan. Duidelijke taal, daar houdt Jansen van.
Bij het bespreken van de besluitenlijsten neemt Colette Bertram van de PVV als eerste het woord. Ze wil onmiddellijk een plenair debat. Bertram is een vrouw van middelbare leeftijd met bruin, halflang haar. Ze heeft een felgroen jasje aan met daaronder een bruine rok met ruches aan de onderkant en zwarte zomerschoenen met hoge hakken. Een beetje stijfjes, maar op haar linkerenkel prijkt een tatoeage. De voorzitter legt uit wat de spelregels zijn: “U kunt iemand uitdagen tot debat, maar dat wordt niet dezelfde avond gevoerd. Vanavond kunt u meningen en informatie uitwisselen.” Bertram verontschuldigt zich: “Mijn excuses, dan trek ik het voorstel weer in.” Kaarsrecht zit ze op haar stoel en zij kijkt dapper naar de voorzitter.
Na afloop, in de vergaderkamer van de PVV, lukt het om een paar vragen te stellen aan Toon van Dijk en Chris Jansen. Hoe ervaren zij hun entree in de Almeerse gemeenteraad? “Wij PVV’ers zijn allen nieuw in de politiek, met uitzondering van de heer De Roon. Maar we brengen wel onze arbeidservaring mee”, zegt Jansen. “Politiek bedrijven gaat de een wat makkelijker af dan de ander.” Hij wijst naar Van Dijk, die advocaat is en een voorbeeld voor hen allen. Jansen vindt zichzelf ook een debater. “Ik zit mijn leven lang in de sales. En of je nu een product, een dienst of een standpunt verkoopt, dat maakt in principe niet veel uit.”
Is het mogelijk een fractievergadering van de PVV bij te wonen? Jansen vindt het prima. “Dan kunt u een verzoek per mail indienen”, zegt hij vriendelijk. Als door een wesp gestoken, veert Van Dijk op van zijn stoel en zegt beslist: “Daar kan ik heel duidelijk in zijn, dat gaat niet gebeuren.”

Fractie Hengstman en PVV willen aanbestedingsprocedure Floriade opschorten

Het college is per 1 december 2017 met een aanbestedingsprocedure voor de Floriade in Almere gestart. Deze procedure is erop gericht het evenement Floriade en de ontwikkeling van de wijk te integreren. Rutger Hengstman (eenmansfractie Hengstman) vindt dat de raad zich eerst moet uitspreken over deze integratie. Daarom heeft hij een motie ingediend waarin hij het college verzoekt om de aanbestedingsprocedure op te schorten en eerst door de raad een ontwikkelingsplan en een financieel kader te laten vaststellen. Deze motie wordt donderdagavond 25 januari besproken.

Hengstman wijst erop dat er onduidelijkheid is over de speelruimte van de raad en over welk juridisch recht de winnende marktpartij verkrijgt die de aanbesteding wint. Toon van Dijk (PVV) heeft de motie mede ondertekend. ‘Wij praten over een conceptontwikkelingsplan dat, naar zeggen van de wethouder, op allerlei punten nog bijgestuurd kan worden. Maar volgens professor Arjan Bregman staat de raad, op het moment dat aanbesteed wordt, buitenspel’, zegt Van Dijk (PVV). Volgens hem is er voor de partijen pas duidelijkheid als er een definitief ontwikkelingsplan is. Daarna dient er begonnen te worden met een aanbestedingsprocedure. Het plan maakt dan deel uit van de aanbesteding. ‘Waarschijnlijk hebben marktpartijen achter de schermen de garantie van de wethouder gekregen dat er niets meer aan het plan zal veranderen’, aldus de PVV’er.

Voor- en tegenstanders
AP/OPA en SP steunen de motie. De overige partijen niet.
Jan Lems (D66) vindt het juist goed dat marktpartijen intensief betrokken worden om tot het ontwikkelingsplan te komen. Miranda Joziasse (VVD) is groot voorstander van het betrekken van de markt bij het evenement en de woonwijk. ‘Wij willen dat de risico’s gespreid worden en dat de gemeente die niet alleen draagt’, zegt zij. Johan van der Kroef (CDA) vindt dat je dit project als gemeente niet alleen moet doen. Hij is blij dat ‘veel marktpartijen bereid zijn om veel mee te denken’. De ChristenUnie deelt veel van de overwegingen in de motie, maar hoopt dat na de verkiezingen in de nieuwe raad een nieuw besluitvormingsmoment gecreëerd wordt. ‘Met die extra waarborg in het proces is de kou voldoende uit de lucht en zullen we de motie niet steunen’, legt Marcel Benard uit. Ook PvdA en Leefbaar Almere zijn geen voorstander.

Tijdspanne
Volgens wethouder Tjeerd Herrema vragen de marktpartijen om duidelijkheid. ‘Schorsen betekent een tijdspanne ertussen zetten. Stoppen heeft nog meer consequenties’, zegt hij.
‘De wethouder maakt ons nu het verwijt dat schorsing de boel in de war stuurt. Maar het college heeft zelf de mogelijkheid gecreëerd om op te schorten’, reageert Van Dijk oplettend.
‘Dat wil niet zeggen dat dit in deze fase ook moet gebeuren’, antwoordt de wethouder. ‘Je geeft daarmee een ander signaal naar de markt. Het betekent vertraging en dat brengt nieuwe risico’s met zich mee. Dat is een afweging die u moet maken.’

Volgende week stemt de raad over de motie.

Gang van zaken rondom Europese aanbestedingsprocedure Floriade

Donderdagavond 21 december gaat het tijdens de Politieke Markt in Almere over de keuzes die het College heeft gemaakt wat betreft de Floriade. Keuzes die risico’s met zich meebrengen. Zo is het College per 1 december begonnen met een Europese aanbestedingsprocedure om één marktpartij te selecteren (of een combinatie van marktpartijen) om het Floriadeterrein te ontwikkelen. De *volggroep heeft hierover bij professor Arjan Bregman advies gevraagd. Dat advies wordt vanavond besproken.

Volgens Bregman is deze aanbestedingsprocedure relatief nieuw in Nederland en nog niet eerder toegepast in Almere. “Misschien gaat het goed, maar er bestaat weinig ervaring mee”, aldus Bregman. “Je gaat iets ingewikkelds doen. Dat vergt van alle betrokkenen om zorgvuldig met voldoende expertise dat traject te doorlopen. Het zou ook kunnen dat deze procedure juist goed werkt.” Op de vraag van de SP of Bregman inschat dat er medio 2018 nog voldoende mogelijkheden voor de raad zijn om bij te sturen, antwoordt hij dat “het zou kunnen zijn dat sturing op het ontwikkelingsplan door de raad niet meer zou kunnen plaatsvinden”…

“Consultatie raad levert niet zoveel op”
Wethouder Mark Pol legt uit dat het college niet “over een nacht ijs is gegaan”. Al in 2012 lag er het plan om een wijk te ontwikkelen, waarbij het evenement Floriade gebruikt zou worden als een mooie kans. “Vervolgens liep de vastgoedsector vast”, zegt Pol. “Nu is er in die sector weer wat geld te verdienen en zien we kansen om het oorspronkelijke plan wel te verzilveren.” Pol vertelt dat de ambities voor het evenement Floriade en de stadwijk Floriade hoog zijn. “We hebben gezegd: zorg dat de markt aanhaakt. De markt blijkt inderdaad interesse te hebben.” Volgens de wethouder heeft de raad al veel zaken vastgesteld, zoals het masterplan in 2015, het bestemmingsplan en de gebiedsvisie. “Dat zijn de kaders waarmee we de Floriadewijk gaan ontwikkelen. Er is ook gesproken over een ontwikkelingsplan en over een no-go moment. Als college zijn we na 5 juni tot de conclusie gekomen dat het raadzaam is om éérst een marktconsultatie te doen, om te onderzoeken of er überhaupt partijen zijn die belangstelling hebben. Het ontwikkelingsplan werd toen opgeschoven en in het najaar hebben we de nieuwe inzichten met de raad gedeeld.” Pol vertelt dat de besluitvorming “is geknipt, zodat er op 1 december gestart zou kunnen worden met de aanbestedingsprocedure”. “Eerder had het college het voornemen om de marktconsultatie nog in te bouwen. Gedurende dat proces hebben we geconstateerd dat het aanhouden van het juiste tempo in de besluitvorming belangrijk is”, aldus de wethouder. “Gebruikmakend van het collegemandaat hebben we toen besloten de raad niet te consulteren omdat dit niet zoveel zou opleveren, maar wel aan te geven op welk moment de raad nog inhoudelijk kan bijsturen.”

Proces
Pol legt uit dat marktpartijen zich in fase 1 kunnen aanmelden. Er worden drie partijen geselecteerd, die financieel daadkrachtig en onderlegd zijn om deze materie aan te kunnen. “We kijken nog niet naar inhoudelijke plannen, het gaat puur om competenties”, vertelt Pol. De drie partijen wordt gevraagd om in maart hun plannen van aanpak te maken en te presenteren. In mei wordt een partij geselecteerd waarmee uiteindelijk de onderhandeling gestart wordt. Daarna wordt door de raad het ontwikkelingsplan vastgesteld.
Pol meent dat op deze manier getracht is een traject te starten dat leidt tot zorgvuldige besluitvorming.

Wel of geen besluit?
Rutger Hengstman (oud VVD’er) vraagt waarom dit alles niet eerst aan de raad is voorgelegd. Volgens Miranda Joziasse (VVD) is dit wel gebeurd. Zij zegt dat Hengstman kennelijk een aantal besprekingen gemist heeft. De VVD heeft het College aangemoedigd om tot een aanbesteding over te gaan. Hengstman houdt echter vol dat er geen echt besluit over genomen is. Marcel Benard (ChristenUnie) verbaast zich over de houding van Joziasse. “Alsof het allemaal gesneden koek is!”, merkt hij op. Volgens hem is op 5 oktober wél stilgestaan bij de vraag of er een marktconsultatie zou moeten komen, maar is er géén uitspraak geweest. Hengstman laat weten te overwegen een motie in te dienen om de Europese aanbesteding in te trekken. Hij verwijst naar de windmolens langs A27. “Die kwamen ook niet meer langs de raad”, besluit hij.

 

*De volggroep Floriade heeft de opdracht het project Floriade proactief en kritisch te volgen. Leidend daarbij is of het project Floriade wordt uitgevoerd binnen de door de gemeenteraad gestelde kaders. De raad wordt zo in staat gesteld om zijn controlerende taak optimaal uit te voeren en om tijdig te signaleren wanneer bijsturing gewenst is. De Volggroep bestaat uit de voorzitter Jessica Kips (GroenLinks), Marcel Benard (ChristenUnie), Michaël Busby (D66), René Dekker (AP/OPA), Rutger Hengstman, (VVD), Ciska van Rijn (PvdA) en Linda Baan, ambtelijk ondersteuner.

Wethouder Herrema heeft goede hoop dat de markt investeert in de Floriade

“De volgende stap is dat marktpartijen risicodragend willen investeren in de Floriade. Ik heb goede hoop”, zegt wethouder Tjeerd Herrema tijdens de bespreking van de Voortgangsrapportage Floriade op donderdagavond 5 oktober in het stadhuis in Almere. Hij refereert aan de openbare marktconsultatie die onlangs geweest is, waarbij 28 bedrijven plannen hebben ingediend.
Net als de meeste raadsleden is de wethouder optimistisch over de voortgang van de Floriade die in 2022 in Almere zal plaatsvinden. De provinciale bijdrage is al voor meer dan de helft geregeld en het probleem met camping Waterhout is opgelost; de camping verhuist naar het Schateiland in Noorderplassen. “Dat waren essentiële dingen in de risicoreservering. Er zijn forse stappen gezet om het mogelijk te maken om voortgang te kunnen maken”, vertelt Herrema. Wel geeft hij toe dat bewoners nog te weinig zijn geïnformeerd. “Ze maken zich zorgen over de kosten. Dat is logisch, het is ook een zorg die wij hebben. En ze maken zich zorgen over het groen. Als het onderhoud minder wordt, raakt dat de inwoners van Almere in hun ziel. We moeten daar meer zorg aan besteden. Dat is een belangrijke boodschap naar het college en de politiek partijen.”

Onderzoek PVV
PVV en AP/OPA zijn kritisch. Omdat de raad eerder heeft aangegeven geen behoefte te hebben aan een onderzoek naar wat het kost als er gestopt wordt met de Floriade, heeft de PVV het initiatief genomen om een dergelijk onderzoek zelf te laten uitvoeren en te betalen. Volgens Toon van Dijk, fractievoorzitter van de PVV, gaat het om “een redelijk omvangrijk onderzoek, dat rond december zal plaatsvinden”. Van Dijk benadrukt dat de PVV op die manier Almere wil behoeden voor een enorme financiële ramp. Rene Dekker (AP/OPA) heeft bij het lezen van de Voortgangsrapportage de indruk dat het eigenlijk meer gaat over mijlpalen die in de komende maanden behaald moeten worden. “Wat is er nou daadwerkelijk gebeurd?”, vraagt Dekker zich hardop af. “Er zijn inhoudelijke stappen gemaakt en er is een zelfstandige programmaorganisatie gekomen. Die was hard nodig, maar kost ook veel geld.”
Willy-Anne van der Heijden (GroenLinks) signaleert dat “zoetjesaan externe partijen komen”. Jan Lems (D66) krijgt het gevoel “goed op stoom te komen”. Ook Miranda Joziasse (VVD) vindt dat afgelopen maanden flinke stappen zijn gezet. Volgens haar zijn in de Voortgangsrapportage de onderdelen die op het kritieke pad liggen goed benoemd. PvdA en CDA zijn eveneens content. Johan van der Kroef (CDA) hoopt dat het verhaal dat vanavond verteld is, ook goed in beeld wordt gebracht voor de burgers. Hij doelt daarmee op de presentaties van Jannewietske de Vries, Niek Roozen, Bert Gijsberts en Ellen van Oosterhout aan het begin van de bijeenkomst. Ze werden uitgenodigd door de Volggroep Floriade, die de opdracht heeft om de Floriade kritisch te volgen.

Enthousiasme
Jannewietske de Vries is als directeur van de Floriade BV verantwoordelijk voor de organisatie van de wereldtuinbouwtentoonstelling. Zij vertelt dat Jakarta, Beijing en Shanghai er in 2022 bij zullen zijn. Deze wereldsteden tonen dan hun groene oplossingen voor de toekomst. Verder worden marktpartijen opgezocht en wordt hen gevraagd om met initiatieven te komen. Ook is er een raad van commissarissen aangesteld onder voorzitterschap van Tjibbe Joustra. Wekelijks vindt er afstemming tussen de Floriade BV en de gemeente plaats.
Landschapsarchitect Niek Roozen zegt met bomenkwekers in overleg te zijn om het assortiment te bepalen voor het arboretum. Het arboretum, een verzameling van bomen, planten en bloemen, wordt het hart van de Floriade. Er is inmiddels een verzoek ingediend om dit arboretum als een botanische tuin te zien.
Bert Gijsberts, programmamanager van de Floriade Businessclub, is bezig om zoveel mogelijk ondernemers uit de regio aan de Floriade te binden. Iedere ondernemer betaalt eenmalig 2022 euro. “We willen vooral betrokken ondernemers hebben bij de Business Club. Op dit moment gaan we richting de honderd”, vertelt Gijsberts.
Volgens Ellen van Oosterhout, coördinator van de vrijwilligers, zijn de vrijwilligers het hart van een organisatie. Ze heeft het liever niet over vrijwilligers, maar over betrokken bewoners. “Het gaat erom ze te binden en te boeien. Daarom staan we op evenementen in de stad en vertel ik zelf overal het verhaal van de Floriade”, zegt Van Oosterhout. Inmiddels zijn er al ongeveer tachtig vrijwilligers geworven.

Alle sprekers zijn enthousiast en betrokken. Wanneer ik Gijsberts in het weekend een tweet stuur met de vraag welke bedrijven zich al gecommitteerd hebben aan de Businessclub Floriade, krijg ik direct antwoord. Hij verwijst mij naar de memberlist op de floriadebusinessclub.nl. Daar vind ik 77 members, onder meer Rodi Media, Dura Vermeer, Almere City Marketing, Aeres MBO Almere, Flevo Makelaars, Huyskweker Almere, Tomingroep, Plant Health Culture, Big Data Value Center en… Haddock Watersport
Haddock Watersport is member van de Floriade Businessclub? Juist nu? Het moment waarop vanwege de Floriade een geschil met de gemeente waarschijnlijk voor de rechter wordt uitgevochten…

 

Waar blijft het gesprek over de Floriade?

De gemeente Almere heeft een onderzoek laten uitvoeren naar de mening van het publiek over de Floriade, die in 2022 in Almere zal plaatsvinden. Ruim 2500 inwoners hebben deelgenomen aan de online enquête. De meerderheid is niet positief over de Floriade: ongeveer 85% heeft zorgen over de organisatie van de Floriade. De meest genoemde zorg is hoeveel geld de Floriade kost. Volgens verantwoordelijk wethouder Tjeerd Herrema “horen mensen veel verhalen over de kosten, en maken ze zich zorgen over het groen en de stad, terwijl de Floriade juist daarvoor bedoeld is”.
Bijzonder hoe Herrema de uitkomsten van de enquête framet. Terwijl de meerderheid zegt zich zorgen te maken over geld, zegt Herrema dat de inwoners zich zorgen maken over het groen en de stad. Zorgen over geld hebben echter een andere lading dan zorgen over het groen of de stad. Geld heeft een andere betekenis. Veel geld geeft veel opties, een gebrek aan geld ontneemt vrijheid. Geldzorgen geven stress, je voelt je kwetsbaar en je lijkt geen controle te hebben over je leven.
Neemt Herrema de zorgen van bewoners eigenlijk wel serieus?
Dat zou hij wel moeten doen, want de inwoners van Almere zijn belangrijke stakeholders; Herrema heeft hen nodig voor het realiseren van de Floriade. Hij zou moeten bouwen aan vertrouwen. Daar hoort investeren in relaties en het organiseren van een dialoog bij. Oók met de kritische burgers. In de lokale krant AlmereDEZEWEEK zegt Herrema dat uit het onderzoek blijkt dat mensen positiever over de Floriade gaan denken als ze beter geïnformeerd zijn. Volgens hem moet de communicatie echt op orde komen. Wat Herrema precies daarmee bedoelt, weet ik niet. Wat ik wel weet is dat als er maatschappelijke weerstand optreedt, het tijd is om een dialoog te starten. Een dialoog waarin verwachtingen, ideeën en perspectieven worden uitgewisseld en waarin wederzijds voordeel centraal staat. Een dialoog die er al vanaf het begin had moeten zijn. Meepraten en meebeslissen over de Floriade, wel/niet betaald door de markt of bewoners, welke locatie…
Tijd voor actie!

Mag Leefbaar Almere zelf nadenken of zit de partij vast aan het coalitiestandpunt?

Voordat op donderdagavond 6 juli het bestemmingsplan Almere Centrum Weerwater-Floriade in de gemeenteraad besproken wordt, komen eerst drie insprekers aan het woord.

Zorgen van burgers
Volgens mevrouw Van Stel maken de inwoners van Almere zich ernstige zorgen over de financiële consequenties van het hele project Floriade. Er worden miljoenen uitgegeven, terwijl er zwaar bezuinigd wordt op andere zaken. Ger-Jan Mensink vindt dat gedane beloftes voortdurend geschonden worden door wethouder Herrema. Zo is er bijvoorbeeld weinig terechtgekomen van de groene bufferzone voor Filmwijk. Anton Contant spreekt zijn bezorgdheid uit over de financiën, de kaalslag, de bouwput en de democratische inbedding van het Floriade-project. Hij roept de raad op om bedacht te zijn op meer aanvragen voor extra geld van het college en deze aanvragen zeer kritisch te beoordelen.

Coalitie is positief
Met name de coalitiepartijen D66, PvdA, CDA, VVD en Leefbaar Almere zijn positief over het bestemmingsplan. Johan van der Kroef (CDA) vindt het goed leesbaar. Hij is blij met het plan én met de grote betrokkenheid van de bewoners. Willy-Anne van der Heijden van GroenLinks merkt op dat het wel erg veel pagina’s waren die in twee weken tijd gelezen moesten worden. Zij is echter tevreden met de zienswijzen die door burgers zijn ingediend. John van der Pauw (PvdA) signaleert dat een deel van de zienswijzen verwerkt is, waardoor het bestemmingsplan aan kwaliteit gewonnen heeft. Ook Miranda Joziasse (VVD) ziet dat in het plan aan een aantal zorgen van bewoners tegemoet gekomen is. Zo wordt bijvoorbeeld het oerbos niet bebouwd en blijft de oostelijke rand van het gebied groen. Marco de Kat (Leefbaar Almere) stemt in met hetgeen de VVD zegt. “Het is nu vooral aan de markt”, zegt hij. “Mag Leefbaar zelf nadenken of zit de partij vast aan het coalitiestandpunt?”, vraagt Chris Jansen (PVV). Volgens Jansen is de Floriade alleen maar interessant voor “de vriendjes die hier aan gaan verdienen”. “Het is schandelijk dat u op deze wijze dit soort bedenkingen aan deze mensen toedicht”, antwoordt Jan Lems (D66). Maar Jansen is onverstoorbaar; hij vindt het bestemmingsplan inhoudelijk “waanzinnig slecht”. Wethouder Herrema betreurt het dat de PVV een karikatuur neerzet. “Ik constateer dat er bij de raad draagvlak is. U bent ook deel van de raad”, zegt hij tegen Jansen. Voor Ans Desumma (SP) is het niet duidelijk of de geluidswal door Rijkswaterstaat en de gemeente wordt betaald of door private investeerders. Zij vindt de informatie van wethouder Herrema hierover verwarrend. René Dekker (AP/OPA) vindt het moedig dat de insprekers nog steeds zo volhardend zijn. Zijn partij wordt een beetje Floriade-moe. Hij is van mening dat het evenement en de woonwijk heel veel geld gaan kosten. Verder heeft hij er vanavond niets meer over te zeggen.

Enquête
De PVV vraagt zich af wat het college wil meten met de enquête “die zomaar opdook”. (*) Herrema vertelt dat deze gemaakt is door een “bureau dat daar vaker ervaring mee heeft gehad”. Een dergelijke enquête wordt vanaf nu meermaals verspreid om bewoners “te polsen over het proces”. De PVV vindt het jammer dat alleen bij de laatste opmerking in de enquête de mogelijkheid wordt geboden om te zeggen dat men de Floriade maar niets vindt. “Mag de raad ook meedenken over de vragen die in de enquête gesteld worden?”, vraagt Desumma. Op die vraag geeft de wethouder geen antwoord, maar hij belooft wel om de resultaten met de raad te delen…

Omdat nog niet alle vragen beantwoord zijn, komt het bestemmingsplan volgende week terug op de agenda van de politieke markt.

*De enquête is via deze link te vinden: https://necker.datacoll.net/xyssswlvyi?l=nl

 

Wolven in schaapskleren?

Op verzoek van de PVV en de SP is een extra vergadering ingelast op donderdagavond 6 juli tijdens de Politieke Markt in Almere. Beide partijen hebben een motie ingediend waarin zij voorstellen het bestemmingsplan Floriade, dat later op de avond op de agenda staat, nog niet te bespreken, omdat de raad zich volgens hen gedegen moet kunnen voorbereiden.
Toon van Dijk (PVV) licht toe dat het bestemmingsplan 2800 pagina’s en 18 achterliggende stukken telt. Aan de raad is gevraagd om dit alles binnen drie weken te lezen. Dat is niet te doen. De PVV en de SP willen de ruimte krijgen om het plan te laten toetsen door een deskundige. Van Dijk ziet parallellen met het Omniworld-debacle, dat bekend staat als een mislukt sportproject dat Almere ruim 20 miljoen euro heeft gekost. “Ook toen is er op bepaalde ogenblikken te snel en zonder voldoende discussie beslist en is er op belangrijke momenten te weinig tijd genomen voor reflectie. Dat heeft de stad heel veel geld gekost”, zegt hij. “Nu wij vragen om meer tijd voor het Floriade-dossier, klinkt het dat we alles doen om het proces te vertragen en dat we Almere schade berokkenen. Het tegendeel is waar. Een raad die vanuit een positieve tunnelvisie beslissingen over een miljoenenproject erdoor jaagt, die is schadelijk.” Het raadslid merkt op dat het bestemmingsplan nodig is voor de onteigening van camping Waterhout. Zonder bestemmingsplan geen onteigening. Van Dijk vraagt aan het college wat de stand van zaken is. De voorzitter, burgemeester Franc Weerwind, beslist dat dit een inhoudelijke vraag is die later op de avond in beslotenheid besproken zal worden.
Miranda Joziasse (VVD) vertelt dat ze de tijd genomen heeft om het bestemmingsplan te lezen. Ze vindt de stukken volledig en duidelijk. “De raad heeft voor hetere vuren gestaan”, zegt ze. “Het moet mogelijk zijn een goede afweging te maken.” D66 vindt ook dat het bestemmingsplan besproken kan worden. Volgens Jan Lems, fractievoorzitter van de partij, is het commentaar op het bestemmingsplan in lijn met eerdere besprekingen en moet nu tempo gemaakt worden. John van der Pauw (PvdA) vindt de motie van de PVV en de SP “een ordinaire poging om het project Floriade een debacle te laten worden”. “De indieners zijn wolven in schaapskleren. Het is een poging om de besluitvorming ernstig te traineren”, aldus Van der Pauw. GroenLinks vindt de motie weliswaar sympathiek, maar stemt niet voor omdat “er op tijd gestart moet worden”.
SP, PVV, AP/OPA en Fractie Hengstman zijn voor de motie, de overige partijen tegen. Daarmee is de motie verworpen.

 

Floriade vergelijkbaar met Omniworld?

Tijdens de 487e Politieke Markt in Almere, op 29 juni 2017, dient de PVV een motie van wantrouwen in tegen het college van burgemeester en wethouders.
Toon van Dijk (PVV) geeft een toelichting en vertelt dat het college in 2015 het Masterplan Floriade aan de raad heeft gepresenteerd. Volgens dit plan zou de gemeente 10 miljoen bijdragen aan de Floriade en zou 7 miljoen voor risico’s gereserveerd worden. “Het college bevestigde steeds dat dit genoeg was, maar uiteindelijk bleek er veel meer belastinggeld nodig te zijn voor dit prestige project”, zegt Van Dijk. “Inmiddels heeft de gemeente 20 miljoen bijgedragen en is er 11 miljoen voor de risico’s gereserveerd.” Het PVV-raadslid is ervan overtuigd dat de kosten voor “het elitaire bobofeestje” nog verder zullen oplopen. Over de ruggen van de Almeerders.

Namens het college geeft wethouder René Peeters (D66) een reactie, niet portefeuillehouder Tjeerd Herrema. Peeters vindt dat de Floriade extra betekenis geeft aan de stad Almere. “Almere is beter bereikbaar door de verbreding van de a6, krijgt een innovatief imago en heeft straks een beter stadscentrum. Er komt een gezonde stadswijk”, zegt Peeters. Volgens de wethouder heeft het college de onzekerheden in beeld. “Daar sturen we op. Inmiddels is de gebiedsvisie vastgesteld en wordt het bestemmingsplan in juli aan de raad voorgelegd. Het college werkt eensgezind en gemotiveerd aan de Floriade. Wij doen dat niet alleen, maar in samenwerking met de tuinbouwsector, met de inwoners van de stad, met de metropoolregio Amsterdam, met het onderwijs et cetera. We geven de raad inzicht in alle processen, óók in het financiële proces. Wij delen met de raad de opvatting dat de markt nu aan zet is. De eerste gesprekken zijn positief”, aldus Peeters.

Van Dijk herinnert het college en de raad aan een eerder project – Omniworld – dat bekend staat als een mislukt sportproject dat Almere ruim 20 miljoen euro heeft gekost. Volgens het raadslid zijn er veel overeenkomsten met de Floriade. Ook in het geval van Omniworld zijn alle betrokkenen in een fuik van besluiten terecht gekomen en maakte het gebrek aan reflectie het onmogelijk om te stoppen. Het gevolg van een dergelijke positieve tunnelvisie is dat risico’s niet meer gezien worden. “Bij besluitvorming horen alleen financiële middelen waarover zekerheid bestaat een rol te spelen. Maar bij de Floriade is niets zeker. Dat is de reden waarom wij vinden dat het moet stoppen”, aldus Van Dijk.

De motie wordt in stemming gebracht. Alleen SP en AP/OPA zijn voor, de rest van de raad is tegen. Daarmee is de motie verworpen.

 

“De stoplichtenrapportage Floriade is eigenlijk al klaar”

Het vervolg van de bespreking van het raadsvoorstel Governance en inrichting zelfstandige programmaorganisatie Floriade vindt plaats op donderdagavond 22 juni tijdens de Politieke Markt in Almere. De gemeenteraad heeft vooraf van beide wethouders Tjeerd Herrema en Mark Pol een raadsbrief ontvangen.
Miranda Joziasse van de VVD spreekt naar aanleiding van deze raadsbrief haar bezorgdheid uit over de late oplevering van de stoplichtenrapportage Floriade, waarmee het college de raad informeert over de voortgang van de Floriade. “De stoplichtenrapportage die in november 2016 was gemaakt, werd pas in januari 2017 met ons besproken. Ik voel nu hetzelfde aankomen met de volgende rapportage. Die gaan we niet meer bespreken voor het zomerreces. Dat wordt op zijn vroegst eind september. En dat willen we niet”, zegt Joziasse, “want we willen praten over actuele gegevens, niet over gegevens die twee of drie maanden verouderd zijn.” Wethouder Herrema geeft toe dat Joziasse een punt heeft. “De huidige voortgang is eigenlijk al klaar”, zegt hij. Herrema benadrukt dat het zonde zou zijn om deze stoplichtenrapportage niet vóór het zomerreces aan de raad te sturen. “Ik weet dat de agenda erg druk is, maar u als raad bepaalt uiteindelijk wat daar moet komen”, aldus Herrema.
Ik vraag me af wat de wethouder precies bedoelt met ‘eigenlijk is de huidige voortgang al klaar’. Wat betekent ‘eigenlijk’? Is die stoplichtenrapportage Floriade nu wel of niet klaar?
Willy-Anny Van der Heijde (GroenLinks) spreekt haar bezorgdheid uit over het feit dat de focus alleen maar op de Floriade ligt, waardoor andere dingen waarschijnlijk niet meer gebeuren. Volgens haar heeft wethouder Herrema dat ook zo gezegd. Herrema ontkent dat. “Daar gaat het nieuwe college over”, antwoordt hij. “Het college heeft wel gezegd dat we het laatste half jaar, tot aan de verkiezingen, geen nieuwe dingen meer gaan oppakken.”
Marcel Benard (ChristenUnie) vindt de raadsbrief “een eerlijke manier van presenteren”, omdat de wethouders, terugkijkend, toegeven de boel onderschat te hebben. Benard spreekt zich nadrukkelijk uit: de ChristenUnie zal een nieuw voorstel waarin om extra investeringen voor de projectorganisatie Floriade wordt gevraagd, niet meer steunen. Het raadslid vindt het geheel maar ingewikkeld, omdat er niet alleen geïnvesteerd wordt in het evenement Floriade, maar ook in de wijk Floriade. Herrema bevestigt dat het evenement en de wijk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. In de projectorganisatie voor de Floriade werkt bijvoorbeeld ook een aantal mensen aan de gebiedsvisie.

Het valt me op dat de PVV vanavond stil is en niet deelneemt aan de bespreking. Nu begrijp ik waarom. De ochtend na de Politieke Markt dient de partij een motie van wantrouwen in tegen het hele college van burgemeester en wethouders vanwege de Floriade. De PVV voorziet dat de Floriade nog veel meer extra belastinggeld zal gaan kosten. Waarschijnlijk wordt de motie over twee weken behandeld.

 

Ei, ei, ei, en we zijn zo blij

Tijdens de bespreking van het raadsvoorstel van het college, genaamd Governance en inrichting zelfstandige programmaorganisatie Floriade, op donderdagavond 15 juni zijn beide wethouders Tjeerd Herrema en Mark Pol aanwezig om een toelichting te geven aan de gemeenteraad. Vooraf heeft de raad het raadsvoorstel en ook de reacties van het presidium en van de volggroep Floriade op dit voorstel kunnen lezen.

Reacties van het presidium en de volggroep
Het presidium waardeert de openheid en het inzicht dat het college geeft via dit raadsvoorstel. Een aandachtspunt is dat gevraagd wordt om de businesscase te wijzigen, terwijl deze gewijzigde businesscase niet is bijgevoegd. Verder signaleert het presidium dat er wordt ingegaan op de rollen van de organisatie, het bestuur en externen, maar dat de rol van de raad hierin niet wordt meegenomen.
De Volggroep vindt dat met dit raadsvoorstel de financiële kaders van de Floriade geraakt worden: met de extra benodigde middelen is feitelijk sprake van meer dan een verdubbeling van de gemeentelijke bijdrage aan het evenement. Net als het presidium merkt ook de volggroep op dat de gewijzigde businesscase niet is bijgevoegd. De volggroep adviseert om het college te vragen (jaarlijks) een geactualiseerde businesscase aan de raad ter beschikking te stellen.
Johan van der Kroef (CDA) merkt op dat een schriftelijke reactie van beide wethouders op de stukken van het presidium en de volggroep ontbreekt. Toon van Dijk (PVV) vindt daarom de bespreking niet doorzichtig en transparant. Aan het eind van de vergadering wordt afgesproken dat die reactie er wel komt, in de vorm van een raadsbrief.

Toelichting van het college
Wethouder Herrema gaat in op de inhoudelijke kaders, wethouder Pol op de financiële. Herrema vertelt dat het AT Osborne-rapport de basis van het raadsvoorstel is geweest. Volgens dit rapport was de personele bezetting voor het project Floriade onvoldoende en kon daarmee de planning niet gehaald worden. “AT Osborne heeft aangegeven dat we op deze wijze de planning niet kunnen halen. Dat heeft financiële consequenties: er moet een tandje bij”, licht Herrema toe. “We zullen moeten investeren om een goed evenement en goede wijk neer te zetten.” De wethouder vindt dat de doelen, zoals werkgelegenheid en een bijzondere wijk, meer centraal gesteld moeten worden.
Wethouder Pol vertelt dat het om 4,4 miljoen euro extra gaat, ieder jaar ongeveer 7 ton. “Mensen waren toch al bezig met programma’s, de mensen waren er al, de budgetten waren er al, de werkzaamheden waren er al. Dat brengen we onder in een nieuw project”, licht Pol toe.

Wat vindt de raad?
De raad heeft veel vragen. De woorden ‘blij’ en ‘niet blij’ worden vanavond herhaaldelijk gebruikt.
Toon van Dijk (PVV) vindt dat het voorstel van het college “de volslagen onbetrouwbaarheid schetst als het om de Floriade gaat”. Van Dijk verzoekt een gewijzigde businesscase te zenden aan de raad zodat een integrale afweging voor de Floriade mogelijk is. “Feitelijk staat er nu dat de raad moet instemmen, omdat de raad anders van de Floriade een mislukking gaat maken”, aldus Van Dijk Hij benadrukt dat door dit voorstel de financiële kaders van de floriade gigantisch wijzigen. “De PVV waarschuwt vandaag opnieuw: er staat Almere een financieel fiasco te wachten.” Asjen van Dijk (partij Asjen van Dijk) signaleert dat ambtenaren doorgeschoven worden en onder een andere paraplu gaan werken. “Betekent dat ook dat andere taken achter blijven en dat extra personeel elders binnengehaald moet worden?”, vraagt het raadslid. John van der Pauw (PvdA)) is blij met de transparantie in termen van personeel en budget. Alleen vraagt hij zich af of “we het nu houden op die 4,4 miljoen euro extra”. Jan Lems (D66) heeft een dubbel gevoel over het raadsvoorstel. “Op zich is het goed dat er een andere sturing gaat plaatsvinden”, zegt hij, “maar ik vraag me af waarom de ambtelijke inzet niet eerder zichtbaar is gemaakt en wat het effect is op de andere programma’s en projecten.” Marcel Benard (ChristenUnie) is blij dat de kracht van de uitvoeringsorganisatie versterkt wordt, al geeft hij toe dat het raadsvoorstel “best even slikken was”. “Was het niet eerlijker geweest om te zeggen we hebben het onderschat?”, vraagt hij. “Is het niet eerlijk om te zeggen dat er heel slecht aan dit project begonnen is?”, merkt Marco de Kat (Leefbaar Almere) op. Voor Ans DeSumma (SP) is de “maat wel een beetje vol”. “Het mistige verhaal over schuiven met ambtenaren, het wordt ons niet duidelijk. Ik heb er geen vertrouwen in”, zegt DeSumma. “Laten we proberen een goede wijk neer te zetten en het evenement vergeten. Juist nu is het belangrijk om te weten wat het kost om te stoppen met de Floriade!” Willy-Anne van der Heijde (GroenLinks) maakt zich echt zorgen en vindt dat de gemeente niet de enige investeerder moet zijn, omdat het risicovol is. De rol van de raad is “erg duister” en ze verwijt de wethouders alleen over de rol van het college te spreken. Miranda Joziasse (VVD) vindt het raadsvoorstel “een heel transparant stuk waar ze blij mee is”. Ze is ook blij dat het advies van AT Osborne is opgevolgd, maar vindt het moeilijk te verteren dat er constant geld bij een projectorganisatie moet omdat de ambtelijke organisatie steken heeft laten vallen. Johan van der Kroef (CDA) vindt het goed dat er mensen worden vrijgemaakt voor de Floriade. Hij is niet blij met de nieuwe kosten, maar onderschrijft wel dat het nodig is.

Aan het einde van de vergadering beloven beide wethouders een raadsbrief te schrijven, een schriftelijke reactie op de stukken van het presidium en de volggroep. Volgende week komt het onderwerp dan opnieuw op de agenda.